Het natuurgetrouw schilderen van bomen

Terug naar de natuur, in het Latijn : Sequere naturam
Column nr 393 dd. 07-01-2016

Hoe de liefde voor bomen tot iemand komt, is vaak niet te achterhalen. Wellicht toch de vijf jaren in mijn studietijd in Soesterberg, waar een groot bos van acht hectare bij lag, waar wij studenten in konden wandelen en genieten van de natuur. Het bos had een stuk jonge aanplant, maar evenzeer een prachtige beukenlaan en een stuk bos waar je verspreid alleen maar berken tegenkwam tussen een stuk heide. Later tijdens mijn studie in Belgie, verkeerden we eveneens in die luxe en ook  dat studiehuis had een groot bos, niet zo groot als in Soesterberg, maar de locatie was omgeven van het grote bosgebied van Kalmthout en daar kon je uren zwerven door de bossen. Nu zoveel jaren later als we op pad zijn naar Brugge en je vlak voor Hazeldonk moet afslaan tref je in de middenberm als een landmark een boom aan met een prachtig kruin van gebladerte. Deze boom wordt door Staatsbosbeheer gekoesterd en verzorgd. Tenslotte werd in dit dorp een sportpark gerealiseerd in de jaren 1970-1972 waar brede windsingels door Staatsbosbeheer werden aangelegd om niet. Alhoewel er van die 20000 geplante bomen er veel zijn omgehakt, nog altijd is dat  sportpark uniek in zijn soort en uitzonderlijk voor deze regio, omdat in dit gebied van veel tuinbouwers bomen worden geschuwd omdat zij de zon tegenhouden voor de groei van hun gewassen. Genoeg gefilosofeerd naar oorzaak en gevolg. Nu even wat voorbeelden van grote schilders die in staat waren fraaie bomen te schilderen. Op mijn netvlies staat een schilderij van Albert Cuyp onder de naam rivierlandschap uit 1635 met prachtige boompartij.

Albert Cuyp, rivierlandschap achter Nijmegen bij  Kleef, 1635, Olieverf op doek, Rijksmuseum Amsterdam

Een andere afbeelding komt uit Italie

Van wie dit schilderij is moet ik u schuldig blijven, maar het staat ih het boek  De natuur als atelier, uitgegeven door het gemeente museum Den Haag, met een voorwoord van directeur Wim van Krimpen. Hieronder werk van Gerard Bilders Herder onder boom. Geniet van de natuur, dus

Land Art expositie in KunsthalKade Amersfoort

KunsthalKade  laat boeiende Land Art kunst zien

Column nr 392 dd. 23 december 2015

foto;s : Chantal Kleinmeulman

Richard Long, ,Cirkel van takken, aantal takken 840, Van Abbe Museum Eindhoven

Richard Long, cirkel van 840  takken,  Van Abbe Museum Eindhoven  Diameter 6 mtr

James Turrell, loper van brokjes Carrera  marmer, 7 met lang, 1.5 breed, Van Abbe Museum Eindhoven.

Nagenoeg veertien dagen terug bezochten we de KunsthalKade in Amersfoort in het kader van het jaarlijks museumbezoek aan een boeiend en interessant museum. Het oog was op dit museum gevallen omdat Land Art kunst van het Van Abbemuseum was uitgeleend aan de KunsthalKade.
Het is een museum dat nog maar vier jaar is geopend en qua architectuur opvalt door uitstekende terrassen met aan de buitenkant grote zilveren ballen. Het ligt op het Eemplein in een complex, waaronder meer ook een bibliotheek is ondergebracht.In het gebouw tref je buitengewoon hoge deuren aan en de expositie ruimte is licht van kleur met goede belichting.Aangenaam was dat de mensen die het toezicht op de kunstwerken hielden, je uitgebreid konden vertellen over de kunstenaars en het werk zelf. Bij het werk van Turrell, denk je in eerste instantie aan een hoogpolig wit tapijt en krijg je de neiging erover heen te lopen, maar gelukkig stond het afgeschermd door paaltjes en draad. Even later zag je de suppoost enkele kleine stukjes Carrera marmer weer in het gelid leggen om de strakke lijn te kunnen aanhouden.


Inzake de werken van Richard Long volgen hier citaten van Richard Long zelf :

-"Ik gebruik lijnen en cirkels omwille van hun kracht. Deze strakke vormen  contrasteren met de grilligheid van het natuurlijke materiaal waaruit ze zijn opgebouwd"

Hier de instructies hoe de 840 takken dienen te worden neergelegd.

"De takken worden een voor een -over de gehele sculptuur door- in een lukraak patroon gelegd. De worden worden gelijkmatig over de volledige sculptuur verspreid. De verdeling van de maten en lengten van de takken onderling is ook vrij gelijkmatig. Iedere tak wordt willekeurig gekozen en worden zo vlak mogelijk tegen de grond neergelegd. Merendeels zullen de takken elkaar niet raken, maar sommige zullen dat misschien wel doen. Het totaal aantal takken kan varieren, hoewel de cirkel moet worden gevuld"

Van welke boom waren die takken? In ieder geval geen berkentakken, ook niet van dennen of sparren. Blijven over loofbomen als beuken en eiken, platanen en abelen. Heeft Long die naar Nederland geëxporteerd of heeft hij die takken in Nederland zelf verzameld. Al met al een boeiend geheel.

In dit geval is de Land Art naar binnen gehaald, maar Paul de Kort bouwde in de biesbos een stelsel van cirkels, die onderhevig waren aan het getij, zodat ze soms onder water lagen en soms droog kwamen te liggen. Onder de turborotonde Verlaat: kruispunt Alkmaar -Leeuwarden./// Hoorn Schagen legde hij het PAD DER HERINNERING  aan, boeiend voor wandelaars, maar een groot aantal mensen waren van mening dat André Pielage met zijn fraaie brug, meer een Landmark zou hebben betekend dan een wandelpad dat overigens wel tot het Noord-Holland pad ging behoren. Maar de vuurtoren op de Westfrisia aan bij Zwaag wijst elke automobilist erop, dat wij dicht in de buurt van de oude Zuiderzee zitten.+

Kortom de KunthalKade had fraaie kunst in de expositie-ruimten. Voor Land-Art is maar beperkte belangstelling en lange rijen buiten zult U in Amersfoort niet aantreffen. Maar kunsthistorici hebben dat in hun takenpakket van hun opleiding en zullen er altijd in geïnteresseerd blijven.

Het kerstreces is een geschikte tijd om wat moois te horen of te zien. kerstconcerten overal en ook veel bijzondere exposities in galeries en musea.
Dank mensen die allemaal maakten dat de 8000ste   bezoeker van deze blog is geregistreerd, waaruit je mag concluderen, dat veel mensen in kunst zijn geïnteresseerd.

Kunstboeken, lezingen, adviezen, taxaties, rondleidingen  j.j.jong@quicknet.nl

drs jjj artes admirans

Museumbezoek

Waarom zijn die musea zo in trek?

Column nr 391

Wanneer je bedenkt dat Wim Pijbes enige jaren terug voor de heropening van het Rijks zijn ambitie uitsprak om TWEE miljoen bezoekers per jaar naar dat museum te halen, dan krab je even achter je oren en bekruipen je twijfels of hij niet zijn stok te ver zet. Nu enige jaren later heeft hij het gelijk aan zijn kant en haalt hij die cijfers. Terecht overigens, want het Rijks is een parel geworden tussen alle Nederlandse musea, hetgeen overigens ook geldt voor het Vincent van Gogh museum, dat dit jaar ook als zoveel bezoekers heeft getrokken. Vanwaar dat succes?  Eerstens omdat de locatie van beide musea op een A locatie ligt aan het Museumplein en tweedens omdat beide musea over voortreffelijke directeuren beschikken die hun vak verstaan, maar daarbij sterk communicatief zijn en alle moderne publiciteitstechnieken gebruiken om het museum te promoten. Wim Peijbes was eerder al succesvol bij de Kunsthal te Amsterdam en Axel Rugel van het Van Gogh had ook al een prima staat van dienst. Natuurlijk hebben beide musea top kunst in hun collecties, maar als je niet aan de weg timmert en niet actief bent, verdwijnt de interesse en gaat alles achteruit en verstoffen en de depots liggen toch al overvol. Als alle musea alle collecties zouden moeten laten zien, dan had je misschien nog wel twintig musea nodig. Zo waren we onlangs in het Flehite museum in Amersfoort. Een fraai historisch museum en we kwamen eigenlijk om een glimp op te vangen van de collectie die Wim van Schaik aan dit museum heeft geschonken, met name de werken van Dirk Breed. Bij de receptie vroegen we of we daarvan iets konden zien. Oh, U bedoelt Wim van Schaik en daar viel het dubbeltje. Nee, dat kan niet.  Haar collega zei : dat ligt in depot. Hetzelfde is het lot beschoren van de collectie die Renee Smithuis aan het Singer Museum te Laren heeft geschonken onder meer omdat zij niet met directeur Wierenga van het Kranenburgh Museum door 1 deur kon,. Wierenga is nu weg en deze regio is weer een stuk armer geworden. Onze regio is kunstarm geworden na sluiten van het Scheringa Museum en een brute roof uit het Westfries Museum. Gelukkig heeft  het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen nu een prachtige expositie van Cornelis Springer. 
Ons bezoek aan het Flehite museum had enkele positieve aspecten:  een enorm groot schilderij van de stad Amersfoort van Mathias Withoos was het bekijken waard. Een andere Withoos uit de collecte van het WF museum is in handen van de rebellen in Oekraïne. Maar ook drie werken van Jan Schoonhoven maakte onze dag gelukkig goed.
Dus mensen, geniet van al dat moois, maar wellicht bent u meer iemand van concert/schouwburgbezoek of van de bioscoop. Allemaal waardevolle zaken en dat moet u vooral zo houden om de nodige ontspanning te genieten. Al deze mensen die dit doen lopen echt geen burn-out op. Kunstboeken, lezingen, adviezen, rondleiding etc. j.j.jong@quicknet.nl

drs jjj artes admirans

Cornelis Springer (1817-1891)

Spreekt de schilder Cornelis Springer ( 1817-1891) Noordhollanders bijzonder aan?

Column nr 390 dd 10-12-2015

Gisteren door de binnenstad van Amersfoort gezworven op zoek naar cultuurschatten. Volgende column zal U het een en ander uiteenzetten inzake een werk van Richard  Long, door het van Abbe museum uitgeleend aan de KunsthalKade , maar mijn voormalige studiegenoot zal me nog wat gegevens toesturen, waarna ik u het een en ander ga vertellen.,

Cornelis Springer, De Zuiderhavendijk te  Enkhuizen,  1868, olieverf op  paneel, Rijksmuseum  Amsterdam

Een artikel van de NHD journalist Paul Gutter van vandaag ter promotie van een omvangrijke  Springer expositie in het Zuiderzeemuseum te Enkhuizen, zette bij mij wel alle registers open. Niet alleen vanwege het feit dat C. Springer een voortreffelijk schilder is geweest, maar veel meer omdat ik het eerste academiejaar geconfronteerd raakte met deze schilder en een analyse van dit schilderij maakte en tot mijn verbazing de locatie in Enkhuizen vond waar Springer heeft staan schilderen. De musea van Hoorn en Enkhuizen koesteren deze schilder omdat hij veel in beide steden heeft gewerkt en tal van stadsgezichten schilderde. Je gaat veel lezen over hem, verzamelen en schrijven. Wat is er zoal verzameld: 1. Catalogus uit 1971 onder de naam  Romantiek der Zuiderzeesteden, prijs f 1.25 , schilderijen, aquarellen, en tekeningen , tentoonstelling van 26 maart tot 1 november 1971 in het Zuiderzeemuseum van Enkhuizen.  Zwart-wit exemplaar. 

2. Krantenartikel Telegraaf 16 januari 1977, inzake een expositie bij de Wassenaarse Kunsthandelaar Gerard Vingerhoets 22-01-1977-2 februari 1977 met een aquarel identiek aan bovengenoemde afbeelding

3. Artikel Alkmaarse Courant dd  10-2-1972 Amsterdams doek van Corn. Springer voor f. 50.000.-

4. Krantenartikel Telegraaf  1974, 8 en 9 september 1974 Klapstuk op veiling, Schilderij van C. Springer met afbeelding Nieuwezijds Voorburgwal Amsterdam

5.  Catalogus Vrienden van het Westfries Museum te Hoorn, geschreven door Willem Laanstra bgv van expositie in Westfries Museum te Hoorn  van 12 september  tot 2 november 1992  Research deed conservator Carel de Jong, die ook voorwoord voor mijn uit te geven boek "Vijf eeuwen schilderkunst in West-Friesland schreef.

6. Verstilde stedenpracht, studieopdracht VU 2003 inzake Collectieonderzoek ; vijfde schilderij was bovengenoemd schilderij, door drs Jan J. Jong

Een stukje beschrijving uit dit essay:  

Springer heeft ook de twaalf figuranten treffend weergegeven. In groepjes zijn se systematisch over het doek verdeeld. Links een schipper, die vracht laadt of los met in een diagonale lijn een vrouw, die mat haar hondje richting de brug wandelt. Links op straat lopen de dienstbode met kind met daarnaast een gearmd echtpaar dat op de rug is weergegeven. Aan de rechterzijde voor het huis staat een jongen klaar om iets aan zijn moeder te geven en de winkelierster heeft het druk met haar nering. Centraal op het schilderij staat het paard met de kar en de koetsier die zijn paard voedert.

U zult wellicht de afbeelding even moeten vergroten om al die typische Springer details te kunnen waarnemen.

7. Krantenartikel  NHD dd 11-12-2015 inzake expositie in Zuiderzeemuseum 12-12-2015 tot en met 10 april 2016.  Aan het woord komt de kunsthandelaar Arnold Ligthart ( van oorsprong een Westfries) Arnold heeft ook de catalogus geschreven en ik ga hier verder niet op in omdat u met de catalogus in de hand zelf moet ervaren welk een bijzondere schilder Cornelis Springer is geweest. Dat hij maar over 1 oog beschikte, was voor mij ook wel buitengewoon verrassend. Interessant in deze is wel voor jezelf om vast te stellen hoe waarheidsgetrouw hij de stadsgezichten schilderde. Ik deed daar onderzoek naar en vond interessante gegevens

Dus mensen straks genieten in Enkhuizen. Geniet van al het goede dat het leven biedt en dat kan u op uw beurt weer in staat stellen om een prettig medemens te zijn en iets positiefs bij te dragen aan ons gehavende mensenbestaan. Kunstboeken, adviezen, lezingen etc.  drs. j.j.jong, artes admirans  No even een post scriptum op deze column dd 14-012-16

 Maar hoe bereik je nu dat succes.

Alanex Bowness schreef een boek onder de titel The conditions of succes. Die condities waren

1. erkenning door medekunstenaars

    2..erkenning door de gevestigde critici

                       3 Aan en verkoop van verzamelaars en handelaars

           4. Tentoonstellingen en plaatsing in musea

5. Waardering van het grote publiek

Dat is een een proces van twintig tot dertig jaar, voordat er een grote naam ontstaat. Bij Springer was dat tijdens zijn leven al het geval. Maar zijn museum periode volgde dan weer later.

De roof van 17 meesterwerken uit museum Castelvechio in Verona

De onmacht van Musea bij geweldadige diesstallen


Column nr 389 dd  27-11-2015

Je staat machteloos en wellicht liggen de schilderijen hier wel vlak in de buurt, was het commentaar van voormalig conservator Carel de Jong van het Westfries Museum in Hoorn  op mijn vraag of er ooit iets terug was gevonden van de grote schilderijenroof in de nacht van 9 op 10 januari 2005, nu inmiddels tien jaar geleden, Onder de werken bevond zich het beroemde werk van Jacob Waben  Vrouw Wereld.


Zo ongeveer zal directeur Emily Ansenk van de Kunsthal Rotterdam zich gevoeld hebben op het moment dat een aantal schilderijen van impressionisten uit de Kunsthal gestolen werden. 

Op 19 november jl werden uit het museum Castelvechio in Verona maar liefst 17 meesterwerken gestolen ter waarde van rond de 15 miljoen euro in weerwil van veel beveiliging en 48 camera's / Waren de criminelen in Hoorn in de NACHT bezig nadat ze zich hadden verborgen in dekenkisten en vervolgens bekend waren met het beveiligingssysteem, in Verona kwamen drie gewapende mannen NA SLUITINGSTIJD binnen, overmeesterden de aanwezige mensen en sloegen hun slag omdat het beveiligingssysteem nog niet in werking was gezet. Het rapaille was derhalve danig op de hoogte van van de situatie in het museum en ze wisten ook precies welke schilderijen ze van de wand moesten halen. Mijn uiterste best gedaan om alle titels te verzamelen en in de literatuur gezocht naar goede afbeeldingen, maar U moet het doen met deze twee afbeeldingen hieronder van
 1. Pisanello  Madonna met de kwartel  en 
 2. Giovan, Francesco, Caroto, Portret met in hand een kindertekening 

Je wilt je lezers zo goed en zo correct mogelijk informeren, maar in deze heeft mijn speurgeest me in de steek gelaten en vond voor u  de volgende gegevens

1. Pisanello,  Madonna met kwartel, zie afbeelding
2. Bellini,  De kluizenaar Hieronymus
3. .Mantegna, De H. Familie met een heilige 
4 . Giovan, Francesco Caroto,  Portret met kindertekening ( zie afbeelding)
5. Rubens Portret van een dame
6. Hans de Jode , Haven
7. Tintoretto :  vijf schilderijen, waaronder Portret van een Venetiaanse Admiraal

Al met al 11 van de 17 schilderijen getraceerd en als U nu de andere zes weet te vinden, dan is de inventarisatie compleet. De praktijk en het Art Los Register  leert, dat van die gestolen werken  niets meer terugkomt, omdat het meestal in het criminele circuit verdwijnt en als losgeld en criminele deals gebruikt wordt. Wellicht een reden voor de regering nu eens door te pakken om de hele wiet 
en hasjhandel te legaliseren en kunnen alle dienders die zich met die zaken bezighouden zich verdienstelijk maken in de achterstandswijken om daar criminaliteit te voorkomen.


Laten we maar genieten van alle kunst die in beter beveiligde omstandigheden in onze musea voorhanden is. Meestal rest ons slechts fotomateriaal van de gestolen werken. Alweer een bewijs dat kunst niet voor de eeuwigheid gemaakt is en altijd kwetsbaar blijft.
Kunstboeken, lezingen, rondleidingen, taxaties, adviezen etc. reageren? Gaarne via deze blog
drs jjj artes admirans 

Osnabruck met Felix Nussbaum museum

Indrukwekkend boek van Mark Schaevers : De Orgelman

column  nr 388  dd 14-11-2015

Felix Nussbaum, De orgeldraaier, olieverf op doek ,1931, Berlinische Galerie, Berlijn

Excuses voor de slechte kwaliteit van deze afbeelding, maar deze komt uit het boek van Mark Schaevers en misschien besluit u wel dat boek te kopen. Dat is een aanrader, niet alleen omdat Geert Mak het aanprees, maar omdat uw scribent het in enen uitlas en dat had natuurlijk ook te maken met het feit, dat wij het museum te Osnabruck al hadden bezocht

Nog niet zo heel lang geleden waren wij in Osnabruck om het museum - een schepping van Daniel Liebeskind- van Felix Nussbaum te bezoeken. Gezien het feit dat  tijdens de studiereis in Berlijn het Joods  Historisch Museum was bezocht, ook al een schepping van Liebeskind, konden de parallellen snel worden getrokken. Een architectuur die wil choqueren die je de Holocaust aan je lijf doet voelen en zowel in Berlijn alsook in Osnabruck, ervaar je de zwarte kant van oorlog en vernietiging. Het boek moet u zelf ervaren en daarom beperk ik me tot de manier waarop Schaevers te werk is gegaan. Meestal wordt er begonnen om een kijkje te nemen in de bibliografie en dan weet je meteen al dat dit boek een vrucht is van jaren lang speuren, zoeken, zaken aan elkaar rijgen om tot een beeld te komen van de man die de kunstschilder Felix Nussbaum nu werkelijk is geweest. Je kunt je afvragen of zijn werk ook tot een museum had geleid als hij niet nagenoeg op het einde van de oorlog alsnog naar Auschwitz was gedeporteerd, maar zo gaat het nu eenmaal in ons leven. Deze omstandigheid leidde ertoe dat hij een icoon werd van de Jodenvervolging in Europa. In Belgie was deze niet zo sterk als in ons land met name Amsterdam, maar Nussbaum werd maar enkele maanden voor de bevrijding min of meer verraden, terwijl hij telkens op diverse plekken in de stad zich ophield, onder meer in het Brusselse Molenbeek. 
Waarom die fascinatie voor de nasleep van WO II.? Eerstens omdat uw scribent 7 of 8 jaar was, dat hij de aftocht van een contingent Duitse troepen vanuit de Wieringermeer met witte vlaggen door zijn dorp zag trekken en een Duitse militair het geweer op mijn vader richtte, die uiteraard smalend de aftocht kenbaar maakte. Wellicht ben ik zijn schild wel geweest. Wellicht ook omdat ik als voorzitter van een Wognums zangkoor Hil Schipper in 1983 ben opgevolgd. Voorzitter Schipper was het brein achter de wapendroppings aan de Zomerdijk te Wognum. Zijn bijnaam was de C.A.T, commandant aan en afvoer troepen van wapens.
Daarnaast is wat oorlogsliteratuur te  vinden in mijn bibliotheek zoals 
1. P. Aretino Ontaarde Kunst
2, Tentoonstellingsgids Arische Kunst in het Rijksmuseum te Amsterdam  met een voorwoord van Seys Inquart en een afbeelding van een buste van Hitler. Schilders uit Düsseldorf. Berlijn en Hagen. Schilders en beeldhouwers die in de stijl van de Kultuurkamer en voorschriften voor echte Arische kunst werkten. Immers Rijksmuseum was leeg, beroemde schilderijen van de grote meesters hadden een schuilplaats gevonden
3. H. P. Baard, Kunst in de schuilkelders met de omzwervingen van De Nachtwacht van Rembrandt en het onderbrengen van tekeningen en etsen in de Doopsgezinde Kerk van Nieuwe Niedorp
4. Koos Bosma : Schuilstad. De architectuur professor, een bijzonder aardige man die veel met zijn studenten ophad en mij de masterbul uitreikte. Koos is onlangs overleden. Dit is een hommage aan hem. Voor zijn boek riep hij ook de hulp in van zijn studenten. In Den Haag had ik in de bunker van Seys Inquart gewerkt tijdens mijn dienstplichttijd als korporaal bij het HKGS als onderdeel van de verbindingsdienst. In die bunker werkte ik meer dan een jaar, maar werd later gesloten toen de Arbowet verplicht stelde, dat kantoormedewerkers daglicht in hun ruimte moesten hebben. De bunker ging dicht en is slechts van tijd tot tijd te bezichtigen,. Koos Bosma mocht  er niet in, wel had hij een plattegrond van de bunker, waarop ik hem wees op de plekken, waar ik gewerkt had.  Het boek ontstond nav een opdracht van de gemeente Utrecht om te onderzoeken of de bunker op het Servaasbolwerk te Utrecht uit oogpunt van historische architectuur bewaard diende te blijven. De bunker had geen historische betekenis als cultuur bunker . Men heeft de functie van die grote bunker niet kunnen achterhalen en de gemeente Utrecht is op die plaats gaan bouwen en de bunker werd als fundament gebruikt.  Dat gehele verhaal  liep uit in een studie over de bunkerbouw in Nederland. Zijn boek gaat feitelijk voor een groot gedeelte over Den Haag, in welke stad hele wijken werden gesloopt voor de Atlantikwal en voor het vestigen van het Hauptcommando van de Duitse Weermacht.

Tenslotte nog enige tastbare zaken die iets zeggen van de moordmachine van het Derde Rijk en moeten voorkomen dat zoiets nog ooit door mensen kan worden gecreëerd.

De film Schindler List . Die film maakte duidelijk dat niet iedereen zich zomaar liet inpakken door de bezetter. Tenslotte bezochten wij in 2000 Yad Vashem in Jerusalem. Met tranen in onze ogen kwamen we uit het museum. De hele dag door worden daar namen voorgelezen van vergaste kinderen, ja, dat gaat de menselijke ratio te boven. Een dergelijke ervaring overviel me ook toen ik in het Joods Historisch Museum in Berlijn een donkere toren inliep met op de grond wielen van treinen met kinderkopjes. Na een meter moest ik snel terug. Of als je van Hooghalen fietst naar Westerbork. Op het tracé van de spoorlijn die liep van Westerbork naar Hooghalen. kom je fietsend elke honderd meter een spoorbiels tegen waarop een transport staat met datum en het aantal afgevoerden. Getallen van 900. 1100. 800. Je leest dan in de literatuur dat maandagavond die selecties in het kamp werden gemaakt en men 's nachts in die treinen werd gedouwd op weg naar Hooghalen, Assen , Groningen

Hopelijk lezen veel jonge mensen deze column. De machthebbers van onze tijd weten dat een dergelijke oorlog een totale verwoesting van de mensheid gaat betekenen vanwege de enorme vernietigingsmacht van waterstof en atoombommen. Helaas zijn het nu de terroristen die dood en verderf zaaien en moeten worden bestreden.

Dit keer een ernstig relaas, soms moet dat wel eens. Waardeer je veel meer de vrijheid waarin we mogen leven. Geniet daarvan, koop dat indrukwekkende boek van Schaevers en besef dat kunstenaars ons dikwijls een goede boodschap brengen. Kunstboeken, lezingen, adviezen, taxaties, rondleidingen om positief in het leven te blijven staan om iets te kunnen betekenen voor de mensen in je omgeving
j.j.jong@quicknet.nl
Hoe gaat dat liedje ook al weer : 'We zijn in de wereld om elkaar te helpen nietwaar'etc

Drs jjj artes admirans

Locatie 't Straatje van Vermeer

Johannes Vermeer, het straatje van Vermeer te  Delft, 1658, olieverf op doek. Rijksmuseum Amsterdam


Is dit dan echt de locatie?

Column nr 387 dd 20 november 2015

Nog maar enkele dagen terug ontmoette ik een inwoner uit Delft en haar vertelde ik, dat een bevriende kunsthistoricus al weer heel wat jaren geleden een poging deed tot het lokaliseren van het straatje van Vermeer. Hij had net als hoogleraar Frans Grijzenhout. hoogleraar kunstgeschiedenis aan de UVA, rondgedoold in de stadsarchieven van Delft. Hij vond een andere locatie, waar volgens zijn zeggen nu een bejaardenhuis was gelegen, omdat het straatje niet meer bestond. Met studenten van de TU Delft had hij de situatie visueel gelokaliseerd en zijn inzichten zouden er toe leiden dat hij daarover een proefschrift ging schrijven om de Dr. titel aan zijn palmares te kunnen toevoegen. Of zijn begeleider de heer Grijzenhout was, is mij niet bekend, maar dat zou zomaar kunnen. Is het betoog van professor Grijzenhout nu waterdicht?  In dat kader is het dan vreemd dat men het schilderij niet  het grachtje van Vermeer"heeft genoemd. Hoe lastig het is om locaties te vinden, werd ondervonden in het studieonderdeel 'Collectie-onderzoek.  Wij dienden een bestandscatalogus te maken van vijf schilderijen en mijn onderwerp was  Verstilde Stedepracht . Vijf stadsgezichten 
1. Wouter van Troostwijk 1809 Amsterdams stadsgezicht bij Raampoortje
2 Charles Rochussen, 1855, De Osjessluis bij de  Kalverstraat te Amsterdam
3.Cornelis Springer 1868 Zuiderbuitenhavendijk te Enkhuizen
4. Jan Weissenbruch 1875 Straatje te Rhenen
5. Willem Witsen 1900.  Oude Schans te Amsterdam 

Deze stadsgezichten te lokaliseren vergt evenzo jaren onderzoek. Het straat te Rhenen bestaat niet meer. De Zuiderbuitenhaven te Enkhuizen wel en ontdekte zelf de plek waar Springer heeft staan schilderen en naar de diverse andere Amsterdamse locaties is verder geen onderzoek gedaan. Wat mij nu zo verbaast in het verhaal van het schilderij van Vermeer is het feit dat het nu om een grachtenpand gaat terwijl de kaderand niet is geschilderd. Willem Witsen schildert De Oude Schans als gracht en ook Berkheide met zijn Gouden Bocht  laat duidelijke merken dat het om de Heerengracht gaat. Alhoewel de argumentatie van hoogleraar Frans Grijzenhout goed in elkaar steekt, blijft er wetenschappelijk nog voldoende ruimte over om verder te spitten en andere locaties evenzeer als mogelijke locatie aan te merken. Er wordt al 300 jaar gezocht en gesteld dat hij een fictief pand schilderde, dan rollen alle argumentaties ondersteboven. Waarom de VK met de beweringen van Frans Grijzenhout met zoveel stelligheid komen is me eerlijk gezegd niet duidelijk en de inwoonster uit Delft die ik onlangs ontmoette, memoreerde dat het aantal mogelijke locaties veelvuldig was. De Amsterdamse kunsthistoricus en groot Vermeer kenner, was drs Kees Kaldenbach, die veel wetenschappelijk onderzoek deed naar Vermeer. 
Geniet van de talloze mooie exposities in veel musea in Haarlem, Amsterdam, Den Haag etc. Kunst kent slecht de wapens van penseel en doek en wil mensen iets positiefs meegeven, meer dan het rapaille dat steden in angst wil vangen. Despereer niet. de macht van het goede overwint. Kunstboeken, lezingen, essays, films, theater, muziek, dat alles leeft in ONZE vrije wereld. j.j.jong@quicknet. nl
drs jjj artes admirans