1001 schilderijen die je gezien moet hebben,

Boektitel, die prikkelt
Column nr 475 dd 28 september 2017

Het boek is geredigeerd door Stephen Farthing, die ongeveer honderd schrijvers en kenners heeft geraadpleegd om een totaal-overzicht van schilderijen door alle eeuwen heen te maken. Dat is kort gezegd, buitengewoon ambitieus, maar de poging verdient veel respect. Op voorhand stel jezelf vast, dat die honderd medewerkers uit het Engels taalgebied komen tw. Engeland en Amerika. Maar het is wel interessant om hun keuzes verder te bekijken. Hoeveel schilderijen er bekend zijn na die VU studie.? Een ruwe schatting ; 50% bekende schilders, 40 % bekende schilderijen. Het lijvige boek van 960 pagina's heeft een indeling van 8 tijdvakken gemaakt.
Van elke tijdvak worden twee onbekende schilders genoemd.

Voor 1400 : Pietro Cavallini - Ferrer Bassa
1400-1500  Gentile da Fabriano-  Pesello  
1500-1600  Sebastiano  del PIombo   - Bernhard Strigel
1600-1700   Adam Elsheimer - Francisco Ribalta
1700-1800   Rachel Ruysch - Benjamin West
1800-1900   George Stubbs - Sir  David Wilkie
1900-2000   Richard Mauch -Otto Friedrich
Na 2000       Banksy/ Ken Currie
Het is een strikt persoonlijke keuze en het is buitengewoon interessant om te zien welke keuzen de Angelsaksische landen maken. Op voorhand ga je er als lezer vanuit dat je Rembrandt en Van Gogh tegenkomt en desbetreffende schrijver koos voor de anatomische les en van Van Gogh  Crows above the wheatfields  Kraaien boven het korenveld.                                                                                        Die laatste keuze ligt wel een beetje voor de hand, omdat het schilderij voorkomt in de bekende  Van Gogh film. Heel lang nam men aan dat dit het laatste schilderij van Vincent is geweest en de vele filosofen en psychologen zagen hierin een beeld van zijn naderende dood. Toegegeven het schilderij is een beetje mysterieus en er gaat wat dreiging vanuit en ongetwijfeld zal hij het in een slechte bui hebben geschilderd, maar om daar zijn dood aan te verbinden, is maar twijfelachtig, temeer daar men zo langzamerhand aan het twijfelen is of hij zichzelf heeft beschoten. Theorieën van die kwajongens die hem steeds aan het pesten waren, worden meer en meer serieus gekomen. Hieronder ziet u de twee geselecteerde Nederlandse bijdragen

Als u van kunst houdt en er veel van te weten wilt komen, is boven beschreven boek interessant als u uw kennis over schilderijen wilt verbreden. Daarnaast is het een mooi naslagwerk en heeft u kennis uit de eerste hand en het raadplegen van Wikipedia is ook wel handig, maar u weet, dat die beschrijvingen niet altijd juist of volledig zijn, maar voor een eerste verkenning kunnen de gegevens je wel op weg helpen. Kortom als u al in staat bent die 1001 schilderijen op te sporen dan bent u enkele jaren of zelfs decennia bezig. Niettemin is het leerzaam en daar gaat het toch ook om.
Geniet in ieder geval van alle werken die u al kent of gezien hebt. Kunstboeken, lezingen, adviezen, taxaties, rondleidingen etc. gaarne contact via deze mail
drs jjj artes admirans

                                                                                                                                                                           

Hoe een museum verdween uit Spanbroek

Scheringa collectie herrezen in Gorssel en Ruurlo

Column nr 474 dd 20 september 2017 

Alweer acht jaar terug voltrok zich dat drama van de sluiting van het Scheringa Museum, waarvan de gevolgen nog altijd zijn te zien in het Noord-Hollandse Opmeer, waar een prachtig niet afgebouwd museum staat, dat ondanks verwoede pogingen van de burgemeester van de gemeente, een geldbelegger en nu een bekende makelaar, nog immer staat te verpieteren. Het nieuwe gebouw is indrukwekkend qua architectuur zoals u dat kan waarnemen vanaf de N 242, de provinciale weg  Hoorn-Schagen. Nu weer verwoede pogingen worden gedaan het pand in gedeelten te verkopen, stond een foto van de binnenarchitectuur in het Noord-Hollands  Dagblad. Was met stomheid geslagen door de indrukwekkende architectuur, gelijk aan die van het Haags Gemeentemuseum. Je kunt er natuurlijk allerlei epiteta's op loslaten als Grootheidswaanzin, maar daar heb je allemaal niets aan. Het gebouw moet gered worden en als u als kunstbezitter op zoek bent naar een mooie plek en daarbij ook nog over enige pecunia beschikt, is dit echt wel een aanrader. Als u met goede kunst komt, kunt u ervan verzekerd zijn, dat u veel bezoekers zal treffen. Hopelijk slaagt Geert Klaver erin het museum de bestemming te geven waarvoor het is bedoeld. Hieronder enige impressies uit de pers inzake de ontmanteling van het museum in Spanbroek door een laffe daad van ABN Amro, die als een dief in de nacht het museum leeghaalden op het moment dat AZ een championswedstrijd speelde.Als protest heeft ondergetekende op de lege muren de tekst gekalkt ; Trieste dag voor West-Friesland, Europese kunst weg uit museum. Toevalligerwijs liep ik tegen Rutger Castricum van Powned aan en die stelde vast, dat ik geëmotioneerd was. "Kom maar mee, dan laat ik je zien, wat het ons Westfriezen doet en liet mijn gekalk op de lege muur zien" Op Internet kon men het filmpje zien en bekenden hadden mijn betoog gezien en gehoord. 
Hieronder enige pers impressies van de kranten die toen verschenen

Vrachtwagen werd vol geladen met schilderijen, die onzorgvuldig werden behandeld, alles in noppenfolie en sommige schilderijen liepen daardoor schade op

Foto uit NHD dd. 18 november 2009, bezoekers bewonderen stillevens 

 Volkskrant 22 oktober 2009, het gekalkte protest van de sympathisanten van het museum, ook uw columnist had een felle reactie geplaatst op een van de muren. 

NHD  29-11-2012 Nasleep van de  ontmanteling. Dit werk uit de Scheringa collectie bracht nagenoeg een half miljoen op, Het museum had een fijne neus voor aankopen.

Ja, eerlijk gezegd, is het al met al een trieste boel rond dit drama. Je kunt er talloze vragen bij stellen, die allen geen antwoord krijgen en als je zegt, dat het ging om  Barbertje moet hangen, wordt wellicht het karakter van die charge het beste gekarakteriseerd. Deze dingen gebeuren en iedereen moet dan lijdzaam toezien. Gelukkigerwijs is de collectie wel bijeen gebleven, alleen de locatie ligt aan de andere kant van Nederland. Natuurlijk wordt een bezoek aan Gorssel en Ruurlo u aanbevolen, het staat ook in mijn agenda, maar het kost wel enige uren autorijden en wellicht nog een overnachting erbij. Niettemin dank aan de heer Melchers die zich als kunstverzamelaar een douceurtje in zijn schoot geworpen zag worden. Geniet van de voormalige Scheringa kunst, van alle andere musea en van al het goede, dat het leven kan bieden. Kunstboeken, lezingen, adviezen, taxaties rondleidingen contact via deze blog

drsjjj artes admirans

Vincent van Gogh in Arles 1888

De slaapkamer van Vincent in Arles 1888

Column nr 473 dd 13 september 2017

Vincent van Gogh, Slaapkamer van hotel in Arles, met daarnaast twee schetsen vanuit zijn dagboek  1888, 72 x 90 cm, Van Gogh Museum Amsterdam, kopie gemaakt in Saint Remy

Vincent van Gogh, slaapkamer in Arles, 1888, olieverf op doek 58 x 74 cm Musée d'Orsay Parijs

Hoewel men aanvankelijk dacht dat de bovenste afbeelding het origineel was, bleek later toch dat de onderste afbeelding in kleur het origineel betrof. Het is altijd even wennen voor een kunsthistoricus bij de vaststelling dat van bepaalde boeiende onderwerpen meerdere exemplaren worden gemaakt. Bij een litho weer je dat wet omdat de steendruk soms wel honderd keer wordt afgedrukt, maar kunstschilders willen ook graag geliefde onderwerpen herhalen. Het onderste schilderij maakte hij om zijn kamer op te fleuren bij de komst van Paul Gauguin naar Arles. Ze wilden daar een kunstenaarscollectief stichten, maar zoals u weet was het verblijf van korte duur en door de veelvuldige ruzies vertrok Gauguin weer na twee maanden. Op de schilderijen heeft hij telkens van diverse onderwerpen er twee geschilderd, twee stoelen,  twee kussens, twee schilderijen aan de wand  om de vriendschap tussen hen beiden uit te drukken. Het bovenste schilderij maakte hij later in Saint Remy voor zijn moeder. Je ziet verschillen in de stoelen, bij het toilettafeltje, de kleur van de houten vloer, maar de grote lijn wist hij toch wel aan te houden. Sommige schilders werken alleen met unica's, maar dat is per kunstschilder verschillend. Hoe meer je van schilderijen en schilders te weten komt, hoe interessanter het vaak wordt en gaan werken veel meer voor je leven. Geniet van al deze mooie zaken en er zijn veel boeiende exposities in veel musea en kunt u volop aan uw trekken komen. Kunstboeken,lezingen, rondleiding, adviezen, taxaties etc.. gaarne contact via deze blog

drs jjj artes admirans

TV serie Avro Tros Het geheim van de meester

Vincent van Gogh had dat meer als gewoonte om mislukt werk over te schilderen zoals hierboven

Vincent van Gogh Bloeiende weide, overschildering van een vrouwenportret,  olieverf op doek, 32 x 41 cm, Kroller Muller Otterlo

Het schilderij van Vincent van Gogh : Vaas met klaprozen, margrietjes en pioenen, een overschildering van twee worstelaars

Nieuwe titel door Jasper Krabbe gebezigd Stilleven met akkerbloemen en rozen,  olieverf op doek, 99 x 79 cm, Kroller Muller museum Otterlo
Column nr 472 dd 6 september 2017
We laten Arles even rusten om terug te gaan naar de periode Antwerpen/Parijs

Het aantal nieuwe ontdekkingen als het gaat om werken van Vincent van Gogh is echt wel heel groot. De uitzending gisteravond van de AVRO/TROS was gelijk aan een goed college zoals die aan de VU werden gegeven in de studietijd van 2000/2007. Op de helderheid van zijn betoog, waarmede Jasper Krabbe alles beargumenteerde, was niet veel aan te merken. De methode van aanpak was slim, goed doordacht. Hij had een prima team van deskundigen om zich heen.  Professor Joris Dik, materiaal  deskundige, Charlotte  Caspers, kunstschilder, die de twee worstelaars opnieuw kunsthistorisch tot leven moest wekken. Voor haar was het een grote worsteling om dat voor elkaar te krijgen, maar het meest indrukwekkend was dat Jasper Krabbe via de Academie van Antwerpen de figuren van de worstelaars kon reconstrueren aan de hand van schilderijen van de medestudent Victor Antonie, die ook die worstelaars had moeten schilderen. Het was immers voor Vincent ook een opdracht die hij aan de Academie van Antwerpen had moeten maken. Zijn werk werd niet zo goed beoordeeld en hij werd teruggezet naar de tekenklas en daar was Vincent behoorlijk gepikeerd over en besloot de Academie te verlaten, nam het schilderij meer naar Parijs, waar hij het overschilderde zoals u dat boven kunt bewonderen. De huidige onderzoek methoden met röntgen etc., stellen de onderzoekers in staat om dichtbij de oorsprong te komen en zo kon Charlotte Caspers een reconstructie maken van een schildering van 131 jaar terug. Als de grote Van Gogh onderzoeker van het Van Gogh Museum de heer Teio Meedendorp ook al onder de indruk was van dit succesvolle onderzoek, mag je vaststellen dat de geheimen van dit schilderij nu zijn ontrafeld. De kunstschilder Charlotte Caspers zag je worstelen met de gegevens en maakte het werk nog een keer over en stelde vast, dat ze heel langzaam moest schilderen, hetgeen blijkbaar Van Gogh zelf ook deed. Bijzonder was dat aan het craquelé van het schilderij diverse aanknopingspunten waren te vinden van de onderliggende schildering. 

Schilderij van bloeiende weide of Grasgrond zie hierboven

Overigens is dit niet het enige schilderij dat een overschildering kreeg. In 1887 schilderde Vincent over het portret van een vrouw, een afbeelding van een bloeiende weide. Het werk wordt ook wel grasgrond genoemd.  Het werk kleiner als het bloemstilleven hierboven, hangt eveneens in het Kroller Muller Museum en heeft een afmeting van 32 x 41 cm. . Door het in kaart kunnen brengen van verfpigmenten slaagden wetenschappers van de  Technische Universiteit Delft erin om het portret van een vrouw bloot te leggen. Met name had kunsthistoricus professor Joris Dik ook hier een groot aandeel in. Afbeelding vindt U hierboven. Waarom toch dat vele onderzoek naar al die werken van Vincent van Gogh. Ongetwijfeld heeft het er mee te maken, dat zijn schilderijen door de handel enorme prijzen hebben opgebracht en je kunt de werken mooi of niet mooi vinden, de schilderstijl  welke Vincent bezigde, was baanbrekend en kunsthistorisch buitengewoon interessant. Geniet dus van zijn vele werken die in ons land in Amsterdam en  Otterlo zijn te bewonderen. Interessant is het om zijn werk in dat tijdsbeeld te zetten en ongetwijfeld raakt u geboeid door deze bijzondere periode in de kunstgeschiedenis. Kunstboeken, lezingen, adviezen, rondleidingen, essays etc. contact via deze blog

De periode Arles van Vincent 1888-1890

Hoogtepunt in zijn oeuvre

Column nar 471 dd  30 augustus 2017

Vincent van Gogh ,boerderij in de Provence, 1888, National Gallery of Art, Washington

Vincent van Gogh, portretten van de familie Roulin in Arles, 1.  Joseph, de postbeambte,  1889 kroller Muller Otterloo  Links boven 

2. Cornille,, zoon van Joseph met groot blauw hoofddeksel , afbeelding naast Joseph, 1888 , Van Gogh Museum, Amsterdam

3.Armand Roulin, met hoed, naast Cornille, 1888, Museum Folkwang, Essen

4. Portret van Auguste Roulin, ( La Berceuse) Onder portret Joseph, 1889, Kroller Muller Otterloo

5. Marcelle, onderste foto, 1888, Van Gogh Museum Amsterdam

Deze foto's geven u in ieder geval een indruk van deze boeiende periode in het leven van Vincent. Bij de opening van de aanbouw van het nieuwe museum waren wij bij de opening en mochten na het officiële gedeelte met rondleiders het museum in. De mevrouw die ons begeleidde had snel door dat wij ons behoorlijk hadden verdiept in de werken van Van Gogh en tegen de andere aanwezigen meldde ze, dat wij behoorlijke kennis bezaten van al die schilderijen. Het Van Gogh museum is wel erg veel eer toegezwaaid door de eretitel van het beste museum van Europa. Daarmede heeft het de musea Het Louvre van Parijs en het Rijksmuseum voorbij gestreefd.  En de Hermitage dan in St. Petersburg?  Welke criteria de Erasmus Universiteit heeft aangelegd, is in deze wel interessant. Het gaat om een kwaliteitsonderzoek. Als het gaat om organisatie , dan heeft het Van Gogh een pre omdat het een museum is van slechts een kunstschilder en daar kan je je helemaal op concentreren. Maar de manier waarop dat in het Van Gogh wordt gedaan, is zeker uniek, omdat daar wetenschappers permanent bezig zijn met onderzoek en ook hun handen al vol hebben aan het ontmantelen van zogenaamde Van Gogh schilderijen, want er zijn altijd nog veel mensen, die denken dat ze een Van Gogh in hun bezit hebben, Daar ontstaan dan jarenlange palavers en telkens maar weer dien je je schrap te zetten om het kaf van het koren te scheiden.

De schilderijen van Vincent uit deze periode vallen door het licht en helderheid. Als U de Provence kent, weet u dat de zon daar genoeg altijd schijnt. Een tiental keren is deze streek bezocht en altijd kan je je baden in overvloedig zonlicht. Je hebt ervaren dat je op de terugreis boven Lyon in een ander  weertype terechtkomt, dat meer op het klimaat in Nederland lijkt. De keuze van Vincent om daar te gaan schilderen, was derhalve geen slechte keuze en wellicht daardoor is hij wereldberoemd geworden, al duurde dat toch wel even, voordat iedereen het doorhad. De kunstcriticus Aurier zag het als eerste en de kennis van de kunst van de familie van Gogh zorgde ervoor dat alle schilderijen bij elkaar bleven en een Van Gogh museum kon ontstaan. In Osnabruck vlak over de Duitse grens is  het Daniel Liebeskind museum ook aan een schilder gewijd en wel Felix Nussbaum. Tot zover even de beschouwingen over de werken in Arles. Wellicht komt er nog een tweede editie. 

Even een ander onderwerp. Kritische geluiden van economen in het onderwijs, waarin altijd tekorten zijn  doen de ronde. Zij  deden een aanval om bepaalde soorten wetenschap van de universiteiten te schrappen en dan ging het om geschiedenis, kunstgeschiedenis, talen, filosofie, psychologie kortom feitelijk de geesteswetenschappen. Reden : ze leveren weinig arbeidsplaatsen op. Dat zijn de grootste drogreden die je kunt bedenken. Meteen werd opgeworpen dat de academische opleiding veel mensen een baan verschafte. Rutte ( Geschiedenis)  Pechtold ( Kunstgeschiedenis)  Alle docenten aan de diverse universiteiten. Als je alleen maar aan economische banen denkt ( Rechten, Economie, Geneeskunde) dan verschraal je de totale samenleving. Ja, inderdaad er is minder praktisch nut, maar er is in onze maatschappij ook nog iets als  WELZIJN. Waarom in deze tijd zoveel Burn outs?  Overspannenheid?  Je baan, je werk, je bedrijf moet je altijd met plezier doen en beleven. Als je alle dagen met tegenzin naar je werk gaat, dan is er inderdaad weinig sprake van welzijn. De sociale wetenschappen en de psychologie kunnen bijdragen aan het welzijn van iedereen. Kortom, de opvatting is beslist wel erg kort door de bocht en vraagt om een stevige tegenkracht. U moet in het leven ook genieten van de natuur, van kunst, van mooie gebouwen en musea, van popmuziek, van klassieke muziek !!!  Kunstboeken, lezingen, adviezen, rondleidingen  etc. contact via deze blog

                                                     

17 schilders in hun Haagse Tijd in Slot Zeist in 1973

Catalogus uit 1973
Column nr 470 dd 22 augustus 2017

Mensen met verstand van ICT adviseren je altijd om je updates uit te voeren. Het ordent dat brein van je harde schijf en van de vele keren dat ik het deed, ging het prima, maar enkele dagen terug deed het apparaat er drie uur over en gaf de boodschap om de computer niet af te sluiten en tot drie keer aan toe werd een update uitgevoerd. Meteen daarna controleer je alles en wat er ook gedaan werd de browser Microsoft edge was verdwenen. Alles wat gedaan werd om deze browser weer actief te krijgen mislukten en de 143 columns die ik daarin schreef, leken verdwenen en soms weet je wel dat aan gratis columns een eind komt, maar deze charge kwam onverwachts en had me daar in het geheel niet op voorbereid. Gelukkig was er nog een goede kennis, die via een andere browser mij weer alle columns terugbezorgde en net zoals kunst vaak niet voor de eeuwigheid is, zijn dat mijn columns ook niet, maar aangezien al meer dan 33.000 viewers deze verhalen graag lezen, zou ik mijn lezers meer gedupeerd hebben dan mijzelf. Maar het stemt mij gunstig dat ik weer wat terug kan grijpen op geïnspireerde pennenvruchten uit het verleden. Kortom deze inleiding is gewoon te lang.
Het gaat echter hier over een oude catalogus uit 1973 inzake een expositie van zeventien schilders van de Haagse School uit de periode 1870-1910. U weet dat ondergetekende wat heeft met deze school en erop afgestudeerd is. In zo.n catalogus staan soms heel bijzondere wetenswaardigheden. De graficus P.H Zilcken, die veel werken van deze Haagse Schilders grafisch bewerkte, had in 1880 een atelier aan de Z.O. zijde van Den Haag in het kunstenaarscentrum "het Kleine Loo" , gelegen aan de Bezuidenhoutseweg tegenover het Huis ten Bosch. Het Kleine Loo  werd bewoond zelfs door de heer Zilcken. Kenners uit Den Haag kunnen mij wel zeggen of dat atelier nog bestaat. Het zal wellicht de tand des tijds niet hebben doorstaan. Een willekeurige keuze laat zien met welke werken in Slot Zeist toentertijd werd geëxposeerd. De keuze viel op Katwijks Meisje  B.J. Blommers olieverf op doek, met monogram gesigneerd. Over  B.J. Blommers heb ik U alle enkele keren geschreven. De tweede keuze viel op In het Dekkersduin  van Willem Maris, olieverf op doek 39 x 65 cm, Dordrechts Museum te Dordrecht en de derde keuze kunt u zelf wel raden, In gedachten  Jozef Israëls, het grootste werk van deze drie, olieverf op doek 97 x 69, destijds bij kunsthandel Rob Noortman in Hulsberg bij Valkenburg. Hieronder ziet u de drie afbeeldingen. Zoals toentertijd gebruikelijk in zwart-wit. Maar dan kunt u zien, dat een dergelijke afbeelding ook best mooi kan zijn.

B. J. Blommers, Katwijks meisje ca 1910 

Willem Maris, In het Dekkersduin  1874

Jozef Israëls, In gedachten  1896 Rijksmuseum Amsterdam

Je kunt je natuurlijk afvragen hoe zo'n catalogus hier terecht is gekomen. Alweer een geruime tijd terug tijdens mijn studie werd ik erop attent gemaakt, dat een familie hier in de buurt van een oudoom die ongetwijfeld connaisseur was en veel kunst kocht, wellicht ook verkocht, die in hun maag zaten met dozen vol catalogi. Het waren zoveel dozen dat ik met mijn bestelwagentje zelfs twee keer moest rijden. Er zat veel bruikbaars bij en van tijd tot tijd loopt er zomaar weer iets in je handen zoals u hierboven kunt zien. Dat maakt het leven mooi, zoals ook de aankoop van het boek van de autoriteit van de Haagse School Mevrouw  G. H. Marius, die een bijzonder boek schreef onder de titel " De Hollandsche  Schilderkunst in de 19e eeuw ".  Dit boekwerk uit 1920, dus bijna een eeuw oud is in buitengewoon goede staat en de vorige eigenaar moet daar goed opgepast hebben en zuinig op zijn geweest. Als je dan zo. n boek tegen het lijf loopt, dan kan je dag niet meer stuk. Ook werd een boek van Sisley verworven met mooie prenten. Als je door het boek bladert, komt je een muffe geur tegemoet omdat het ergens vochtig heeft gelegen. Het boek is uit 1978 en al enkele weken heb ik het open liggen, maar die geur is er niet uit te krijgen. Graag advies van kenners, gaarne contact via deze blog. Geniet van al het moois, dat tentoonstellingen en musea U bieden en laat het niet aan uw neus voorbijgaan. Kunstboeken, lezingen, columns, essays, rondleidingen etc... 

drsjjj artes admirans

Expositie Tijdmachine Carel Blotkamp in Museum Boymans Rotterdam

Carel Blotkamp en zijn tijdmachine
Column 469 B

Hierbij nog enkele indrukken van de grote expositie

Sorry beide foto's zijn wat aan de schuine kant, maar de keuze viel op een werk van August Allebe omdat deze hoogleraar en directeur van het Rijksmuseum een stempel heeft gedrukt op die tijdsperiode uit de kunstgeschiedenis en heel veel schilders heeft beïnvloed

Eerlijk gezegd begrijp ik niet zoveel van dit schilderij, maar meer is het een hommage aan Rob Scholte, die nu in een hevige strijd is gewikkeld met de gemeente Den Helder omdat het museum moet sluiten, omdat de gemeente met dit pand andere plannen heeft.

Dit werk van George Segal bestond uit een echt kozijn gebouwd op een stenen muurtje.  De dame erachter vindt U hieronder

Dit zijn zo wat indrukken van de expositie, uiteraard is deze keuze heel persoonlijk omdat je al veel werk van deze kunstenaars kent en hebt gezien. Elke andere bezoeker zal andere keuzen maken, maar deze beide columns zullen u zeker overtuigen een keer te gaan kijken in Rotterdam

Ik wens u dan heel veel genoegen

drsjjj artes admirans