Een Russische grote kunstschilder

Marc Chagall,  1887-1985

Column nr 496 dd. 28 februari 2018

Het is al weer enige jaren geleden bij een bezoek aan een iconen-expositie in de Oude Ursula kerk te Warmenhuizen, dat ik in gesprek raakte met een bestuurslid van de Schagense groep  Wat bezielt Schagen.. In de evenementenzaal van Slot Schagen, worden deze culturele activiteiten gehouden. Hij vertelde me dat een kunsthistoricus uit München  een lezing ging houden over de  van oorsprong Russische schilder  Marc Chagall.  De kunsthistoricus had zich afgemeld en ik bood aan om een lezing te houden  over een andere bekende  Joodse schilder Jozef Israëls .op wie ik aan de VU in 2008 afstudeerde. Dat was goed en voor een niet al te groot gehoor, belichtte ik de high lights van deze Nederlands Joodse schilder. Natuurlijk was Marc Chagall in een van de talloze colleges behandeld en kende je de bekende werken van De violist, maar veel verder kom je dan niet omdat je nu eenmaal het grote en brede perspectief van de gehele kunstgeschiedenis je eigen dient te maken, wil je de titel van kunsthistoricus verwerven. Toevalligerwijs liep een fraai geïllustreerd boek me in de handen. Geen wetenschappelijk werk, maar een kennismakingsboek om de schilder beter te leren kennen. Uit het boek werden enkele markante afbeeldingen gekozen die u hieronder kunt zien.

Marc Chagall, het snuifje tabak, olieverf op linnen 128 x 90 cm, 1912. privé-verzameling

Marc Chagall, De veehandelaar, 1912, olieverf op linnen, 97 x 200.5 cm .Kunstmuseum Basel

Marc Chagall portret van Viva Chagall, zijn echtgenote, 1966, Olieverf op linnen, 92 x 65 cm  Erven Chagall

Wat het meeste opvalt, is zijn bijzondere vormentaal, neigend zo nu en dan naar het symbolisme, In 1907  gaat hij naar St. Petersburg en bezoekt daar het kunstinstituut het keizerlijk genootschap tot bevordering der kunsten. Een eeuwenoud toonaangevend instituut, dat veel invloed heeft, maar waar aan de moderne kunstschilders zich wilden  onttrekken om meer modernere ideeën te kunnen ontwikkelen. In .1910 vertrekt hij uit St. Petersburg naar Parijs, waar hij exposeert bij de  Salon des independents.  In 1914 exposeert hij in Berlijn en door de oorlog wijkt hij uit naar St. Petersburg en al zijn schilderijen uit zijn Parijse en Berlijnse periode raakt hij kwijt. In 1937  wordt hij Frans  staatsburger. Op de expositie Entartete Kunst, worden 59 werken van hem in beslag genomen door de nazi's/  Hij zwerft over de gehele wereld  en geniet een grote naamsbekendheid. Opmerkelijk zijn de ontwerpen voor de ramen  voor de Synagoge van de Hadassah universiteitskliniek te Jerusalem en voor de kathedraal van Metz, voor het gebouw van de  Verenigde Naties  en plafondschilderingen voor de Parijse Opera. Hoe veelzijdig kan een kunstenaar zijn. Chagall was dat. Qua stijl is het werk uniek en inspirerend. Fysieke kennis van zijn werken ontbreekt me als de gelegenheid zich een voordoet, wordt die gelegenheid niet voorbij gegaan.  Maar onder de lezers van deze blog, zullen wellicht mensen zijn, die zijn werken beter kennen en als dat zo is, laat het horen via de blog om meer kennis over de kunstschilder te vergaren. Geniet en laat geen kans voorbijgaan. Kunstboeken, lezingen, adviezen, taxaties, rondleidingen etc. contact via deze blog

drs jjj artes admirans

Onno ter Kuile ( 2)

Interessant hoofdstuk inzake Moderne Kunst
Column nr 495 dd 23 februari 2018

Deze week niet zoveel beslommeringen dat het schrijven van de wekelijkse column in gedrang is gekomen. Het boek van ter Kuile stond nu op zijn goede plek omdat er genoeg over was geschreven.  Bij het doorbladeren was het opgevallen dat er fraaie afbeeldingen van Moderne Kunst in stonden en dat werd de reden om naar dat hoofdstuk nog eens goed te kijken. Het is inderdaad een feit, dat Moderne Kunst het moeilijkst is om te duiden en te doorgronden. In de vernieuwingsdrang die in elke grote kunstenaar/schilder zit, kan je enig houvast vinden om beweegredenen en effecten van de Moderne kunstenaars te begrijpen. Eerlijk gezegd: deze kunst deed mij struikelen en veroorzaakte een hertentamen omdat in mijn tentamentekst iets badinerend stond, dat de docent niet tolereerde. Het ging om een werk van de Italiaanse Piero Manzoni, die naar mijn bescheiden mening wel erg ver ging in zijn kunstopvatting. Evenzeer is het moeilijk om de werken van Anton Heijboer te vatten als het gaat om wat eenvoudige lijnen, terwijl zijn lange signatuur onderaan het schilderij nog het meest boeiende is. Maar docent Willem Baars, handelaar in moderne kunst, wees ons studenten erop, dat je niet alleen moet uitgaan van de aestetica maar eerder dient te kijken naar techniek en vernieuwing. Als u hieronder enkele afbeeldingen ziet van Karel Appel, kan de nu volgende anekdote of echte overlevering u misschien helpen de werken anders te zien. Het verhaal gaat dat Appel 's avonds laat nog begon om een schilderij te maken van de grote brand in Parijs. Hij was buitengewoon intensief bezig en met veel energie smeet hij nagenoeg de kleuren  op zijn doek. Hij was zeker niet zuinig met zijn verfgebruik. Hij werkte de gehele nacht door tot de ochtend en pauzeerde en bekeek zijn werk. Was het nu af?  Nee, dacht hij, maar iedere poging om het schilderij een andere uitwerking of wending te geven faalde en zijn kwast bleef stilliggen. Om 11.00 uur in de ochtend  had hij het letterlijk bekeken in dier voege dat hij werk niet met aanvullingen nog had veranderd, maar de afwerking lag hier in het heel lang kijken naar het werk met de conclusie dat het af was. De laatste fase was gewoon een aantal uren kijken zonder nog iets te veranderen. Het werk "af"  kijken. Karel Appel deed dat met dit schilderij

Karel  Appel. De Vrijheidsschreeuw 1948. Ter Kuile schrijft hierover : De vrijheidsschreeuw een doek uit 1948, is  specifiek voor het werk dat Karel Appel ( 1921) maakte in de jaren dat de  Experimentelen hun grootste activiteiten ontplooiden. Het wekt associaties op met kindertekeningen, Vorm, kleur en lijn  zijn uiterst primair en suggereren gevoelens van blijheid. Het verrassende van dit schilderij is waarschijnlijk gelegen in de omstandigheid dat de schilder geen aansluiting zocht bij werk van andere kunstenaars maar zich ongeremd en spontaan uitte, een werkwijze die tot een  primitief en toch geraffineerd resultaat leidde. Want geraffineerd is dit schilderij wel. Let eens op hoe een kleur als het oranje afspringt tegen het omringende blauw, groen  en rood, hoe het paarsroze van de arm  tegen dit alles ingaat en de primitieve weergave van ogen, neus en mond juist zo krachtig zijn, dat deze details de schrille kleurstellingen in het gezicht overstemmen."

Karel Appel  De veroordeelden. "De krachtige expressieve schilderwijze maakt de titel eigenlijk overbodig De stijve, sterk omlijnde  kleurvlakken , kenmerkend  voor zijn Amsterdamse tijd hebben plaats gemaakt voor ruwe kleurvelden waarin met vegen  en strepen figuratieve vormen zijn aangegeven.

Het schilderij straalt veel angst uit en in de witte rechtersfiguur zie je de boeien om zijn handen. Tevens zie je dat die donkere kleuren angst en eenzaamheid laten zien, terwijl het andere werk hierboven je meer aanspreken vanwege de frisse kleuren in fraaie combinaties. Wellicht krijgt u nu een andere kijk op het moderne werk van Karel Appel. Het is nu eenmaal zo, dat je met Moderne Kunst je meer moet inspannen om het te leren waarderen. Hopelijk heeft het dat effect

Kunstboeken, lezingen, adviezen, taxaties, rondleidingen etc. u kunt me bereiken via deze blog.

drsjjj artes admirans

Onno Ter Kuile, 500 jaar Nederlandse Schilderkunst

Kan je in een boek 5 eeuwen Nederlandse schilderkunst beschrijven?

Column nr 494 dd 14 februari 2018

Tegen mijn gewoonte in, moest ik toch een week verstek laten gaan. Merendeels veroorzaakt door ingelaste zanguitvoeringen die met repetities mee, veel tijd vergden en ook de vaste dag van schrijven in beslag nam, Toevalligerwijs stuitte ik op bovengenoemd boek, dat na raadpleging niet op de vaste plaats stond.  Natuurlijk probeer je een efficiënte manier van boeken opbergen na te streven zonder als een bibliothecaris te werken. Alles per schilder en een scheiding tussen architectuur en beeldende kunst. Archiveren is heel belangrijk en dat dient zo te gebeuren dat je alles snel kan terugvinden. Dat lukt niet altijd. Maar als je dan het bureau kon bekijken van de directeur van de Hermitage in St. Petersburg, ja, dan ben je geneigd je af te vragen of de directeur een boek of verhandeling snel terug kan vinden. Rondom zijn bureau zag je stapels boeken liggen en het leek het bureau van mijn voormalige chef wel, die alle belangrijke paperassen op zijn bureau liet liggen. Ga je niet archiveren, was een aan hem veel gestelde vraag. Nee, zei hij, ik weet precies waar alles ligt en kan elk document zo pakken en zo zal die directeur van de Hermitage ook werken. Bovengenoemd lijvig boek was ook van zijn vaste plaats en liep toevalligerwijs weer in mijn handen, Dat boeide me en eerst  wilde ik wel weten wie Onne Ter Kuile was. Dat werd gevonden aan de binnenzijde van de fraaie uitgevoerde stofomslag. Daar stond de tekst "de auteur Onne ter Kuile ( 1929) conservator van het Rijksmuseum Twenthe te Enschede studeerde rechten te Utrecht en Kunstgeschiedenis te Amsterdam Hij was aanvankelijke wetenschappelijk ambtenaar bij het Mauritshuis en vervolgens werkzaam op het Ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk werk, Van zijn hand verscheen in het Kunsthistorisch Jaarboek een studie over Daniel Mijtens  ( 1590-1647) portretschilder aan het hof van Koning Karel I van Engeland." Een man derhalve van grote statuur die het dan ook aandurft om in EEN boek vijf eeuwen Nederlandse schilderkunst samen te vatten Ambitieus. Hij doet dat door tijdsgewrichten aan de grote namen te verbinden. Verrassend in deze is dat  hij op pagina 183  zeven pagina's wijdt aan De romantiek en was eraan voorafging. om vervolgens de boeiende 18e eeuw op te hangen aan Breitner en Van Gogh. Vincent mag zich in dit boek verheugen op maar liefst elf pagina's. Natuurlijk is jouw visie op tijdvakken en stromingen onderhevig aan persoonlijke voorkeuren en dan komen bepaalde stromingen zoals de Haagse School nagenoeg niet uit de verf. Maar elke auteur heeft de vrijheid om in te delen naar wat hij/zij belangrijk acht. Een pre van het boek is de fraaie vormgeving en het boeiende fotomateriaal. Niet veel boeken geven afbeeldingen over een gehele pagina's waaronder u er hieronder twee van ziet. Saillant detail op het eerste blad staan wat aantekeningen. Het is blijkbaar tweedehands gekocht voor 45 gulden en verder staat er dan met ballpoint geschreven :"Sinterklaas 1976, Voor Pa, van Jofie, Mieke, Juur"  Verder nog een paar kleine aantekeningen links van de handelaar. Als iemand iets herkent, dan mag hij mailen.
De afbeeldingen hieronder zijn van  Dick Ket en Breitner

Ook van tweedehands gekochte boeken kan je met volle teugen genieten en het blijft altijd grappig om te struinen op boekenmarkten en in boekhandels. Enkele kunstboeken zijn hier ook verhandelbaar en verder kunt u deze blog benaderen als het gaat om lezingen, adviezen, taxaties, rondleidingen, essays, met name inzake de negentiende eeuw. Daar wordt wel op gereageerd en vele schilderijen en andere werken zijn voorzien van mijn visie en waarde.Geniet van de kunst met volle teugen, een eigen dimensie in ieders leven.

drs jjj artes admirans

De Middeleeuwse handschriften

Bijbelse thema's in middeleeuwse handschriften

Column nr 493, dd 31 januari 2018

Op de verjaardag van onze prinses  Beatrix ook maar iets luchtigs. Te midden van het gekrakeel om de donorwet, het vergoedingenstelsel voor de gedupeerde Groningers door al die vervelende aardbevingen en dan tenslotte nog dd DDOS aanvallen vanuit het oosten, is het wellicht nuttig om eens achterom te kijken en wel ver achterom. De afbeeldingen die u hieronder ziet, stammen uit de vijftiende eeuw uit getijden boeken van de monniken, die daar alle dagen uit zongen. Er zijn geen makers bekend, de kunstenaars in het klooster dienden de nederigheid en  jezelf profileren was er in die kloosters niet bij. Wel jezelf wegcijferen om met zijn allen naar buiten toe een hechte gemeenschap van harmonie te laten zien aan de gelovigen die de kloosters bezochten. Het boek waaruit deze twee afbeeldingen zijn gecopieerd luistert naar de prachtige titel :Codices illustres'   The world's  famous illuminated manuscripts 400 -1600 samengesteld en geschreven door Ingo F. Walther en Norbert Wolf, Een fors en zwaar boek 35 x 26 cm met een gewicht van vier kilo. Het was een studieboek tijdens het onderdeel Beeldende kunst Middeleeuwen. Het was in de VU bibliotheek niet te koop en voorzover ik me herinner heeft een collega van mij het gekocht in Nijmegen en voor mij meegesjouwd naar de VU. Het is een Taschen uitgave en werkelijk fraai geïllustreerd.  We kennen allemaal het woord monnikenwerk. Het verfraaien van de gebedenboeken, die de monniken gebruikten voor het bidden en zingen van de getijden, was een tijdrovend werk en je diende zeker een artistieke aanleg te hebben. Rond die studie hebben we ook nog twee exposities bezocht van talloze gouden schrijnen waarin relikwieën van heiligen werden bewaard. Armen, kisten etc. Prachtig uitgevoerd, maar die weelde paste niet in die kloosters, die het eenvoudig hielden
Hieronder twee afbeeldingen van  een bijbelse passage. Het verhaal ging dat de rondtrekkende profeet Jezus op een bruiloft van kennissen aanwezig was, waar de organisatie niet vlekkeloos verliep omdat de wijn op bleek te raken. Zijn moeder Maria was ook op het feest en vroeg om een gunst aan haar zoon, die bijzondere gaven bleek te hebben. De afbeeldingen laten kruiken zien vol met water die door toedoen van haar zoon in wijn veranderden. Wonderlijk, maar het 
bruiloftsfeest was gered en het feest kon doorgaan.

De Latijnse tekst eronder is het begin van de vesper getijde, let ook op de mooie bloemversiering naast de afbeelding, Op de kleinere afbeelding daaronder zie je de talloze kruiken en de wonderdoener lijkt wel een stok in zijn handen te hebben. Men kon in de middeleeuwen de bijbelse teksten echt levendig maken en aan fantasie ontbrak het de handschriftschrijvers niet. Bedenk dat zij dit allemaal met de hand deden

De kruiken zijn weer gevuld. Een van de gasten heeft weer een vol glas in zijn hand en ook is er weer voldoende brood, want een personeelslid is het nieuwe brood alweer aan het aansnijden. Maria en haar zoon zijn te herkennen aan het aureool achter hun hoofd.

Een mooi verhaal dat tot leven is gebracht door anonieme monniken. Beeldtaal was voor hen ook belangrijk, want zij dienden wakker en scherp te blijven bij al die lange uren die zij doorbrachten in de kloosterkerk.

Een tipje van de sluier van de Middeleeuwen. Uit dat tijdsgewricht vanaf de elfde eeuw werden die prachtige gotisch kerken gebouwd in Frankrijk, de Notre Dame  te Parijs, in Reims, Rouen,Amiens, Laon, Beauvais, Sens, Senlis. Velen zijn door ons studenten bezocht en dat was een waar feest. Geniet van al dat schone, dat ons wordt geboden.  Laat geen kans voorbijgaan om dat allemaal te bewonderen. Het verrijkt uw leven. Kunstboeken, lezingen, adviezen, taxaties, essays, blogs, Contact via blogger.com
drs jjj artes admirans

De standbeelden in openbare ruimte

Beelden die iets zeggen van onze nationale geschiedenis
Column nr 492 dd 25 januari 2018

Is er een Nederlandse identiteit? Jazeker. Moeten wij daar trots op zijn en dat koesteren? Zeker weten. Maar door het verdwijnen van het vak geschiedenis op de basisscholen en een bevolkingsgroei door veel inwoners uit tal van andere landen, lijkt het of die Nederlandse identiteit is ondergesneeuwd. Alle mensen uit andere landen die hier komen wonen, hebben totaal geen notie van het verleden van hun nieuwe land en komen hier met het verleden van hun eigen land. Als taalcoach voor Vluchtelingwerk Nederland probeer ik een jongeman( 25) uit Eritrea samen met een taalinstituut het Nederlands bij te brengen. Logischerwijs was hij verbaasd dat zo;n klein land een groot land als Indonesië had beheerd. Al evenzeer was hij verbaasd dat Suriname ook van Nederland is geweest en dat een aantal eilanden als Aruba, Saba, Sint Maarten, Bonaire nog bij Nederland hoorden en Nederlandse gemeenten zijn. Dat is begrijpelijk dat hij dat niet wist. Maar hoe staat het met de kennis van Nederland bij alle immigranten uit de jaren 1970. Zouden zij zich deze kennis hebben eigen gemaakt. Zo kan het zijn dat bij deze mensen geen enkel begrip bestaat van die tijd en dat zij dan ook niets begrijpen van een standbeeld als dat van Jan Pieterszoon Coen. Een Nederlandse held, die veel voor ons land heeft betekend op economisch, financieel, maatschappelijk gebied. En ja, land veroveren gaat altijd met macht, met een leger en dat is al zo vanaf de tijd van de Romeinen, die een groot wereldrijk stichtten en nog niet zo lang geleden was er nog iemand, die een derde wereldrijk wilde stichten ( Hitler). Nu ineens worden alleen maar de schaduwzijden gezien en worden zeehelden en ontdekkingsreizigers afgedaan als criminelen en massamoordenaars.  Dat klopt langs geen enkele kant, omdat in de veroverde gebieden ook veel werd gedaan in de vorm van onderwijs, educatie, landbouwontwikkeling. Er lijkt wel een revolte te ontstaan zoals  rond de jaren 1960 toen ook veel waarden op de schop gingen en er een totaal andere wind ging waaien op sociaal en maatschappelijk gebied. Ook nu lijkt het tijdsbeeld te kantelen met andere inzichten inzake cultuur, geloof en wetenschap. Vooruitgang is een goede zaak, maar je hoeft natuurlijk niet meteen alles over boord te gooien. Laten we in ieder geval een nieuwe beeldenstorm voorkomen en daar is dus dit snelschrift voor bedoeld. Aan de hand van enige afbeeldingen wordt de waarde van beelden in de openbare ruimte u voorgehouden. Buiten een grote persoonlijke voorkeur voor de schilderkunst zijn beelden ook de moeite waard om die te hebben en van enkele regionale beeldhouwers zijn wat bronzen en houten beeldjes aangeschaft. Boeiend omdat je de makers kent en hoeveel inspanningen dit deze mensen heeft gekost. Hieronder ziet u enige fraaie werken van een grote Franse beeldhouwer Auguste Rodin.
Hij maakte een prachtig werk van de Burgers van Calais.,Een aantal burgers uit deze Franse havenstad werden als losgeld gebruikt om het land van de Engelse overheersing terug te krijgen. Het andere beeld stelt Claude Lorrain ( 1892) voor,  een grote Franse landschapsschilder.Maar dacht U dat die mensen zelf zo'n standbeeld wilden?? Welnee, het waren hardwerkende mensen, maar de gemeenschappen na hun zagen in, welke betekenis, deze militair of kunstschilder had in dat tijdsgewricht. Dus politici en ambtenaren ; laat u niet door kleine groepen mensen van de wijs brengen. De beelden zeggen iets van onze identiteit.

details van de Burgers van Calais,  Auguste Rodin, helden, ja, zij wilden hun land terug van de Engelse overheerser.

Wellicht heeft dit pleidooi wat bijgedragen aan de stelling dat wel degelijk een nationale identiteit bestaat. Het is de taak van historische wetenschappers daarop te wijzen en het verleden te koesteren, omdat er veel van valt te leren. Kunstboeken, taxaties, lezingen, rondleidingen,  adviezen, essays,
contact via deze blog
drs jjj. artes admirans

Biografie Kenneth Wilkie Het dossier Van Gogh

Van Gogh publicaties
Column nr 491 dd 18 januari 2018

Het bezoek aan het Van Gogh museum bracht ons op het spoor van het boek van Kenneth Wilkie. Een journalist die anders dan een kunsthistoricus naar kunst kijkt. Bovendien was het voor deze journalist kritisch de wegen na te gaan die Vincent van Gogh had betreden. Hij had daarvoor een maand van zijn bazen gekregen en moest met een volledig verhaal terugkomen. Dat hij en passant nog een tekening ontdekte in Engeland wekte al evenzeer toentertijd beroering als heden ten dage dat de collectie van Van Fentener van Vlissingen een nieuwe Van Gogh tekening herbergt en nu te zien is in het Singer Museum te Laren. 

Maar eerst nog even terug naar het boek van Belinda Thomson onder de titel Van Gogh schilder. Een boek met fraaie reproducties en goede analyses van de schilderijen. Zij heeft verbanden gelegd tussen werken waar je zelf de samenhang van kunt ervaren. Aangezien in een bijlage een vermelding stond naar de catalogi van De La Faille en Jan Hulsker, lag het voor de hand om de catalogus van Jan Hulsker erbij te nemen omdat deze chronologisch zijn gerangschikt. Enige afwijkingen werden geconstateerd en dat ook aan de redactie van het Van Gogh museum gemeld. Bij een nieuwe druk is dat gemakkelijk te corrigeren.

Het boek van Kenneth Wilkie leest prettig en is meeslepend, omdat hij nog bronnen kon aanboren, die rechtstreeks naar het leven van Vincent van Gogh leidden. Dat was voor die journalist natuurlijk uiterst interessant en niets was hem teveel. Slapen in de open lucht, 's nachts doorwerken, eindeloze afstanden afleggen etc. etc. In de Nuenense periode ontmoette hij nog de hoogbejaarde molenaar Piet van Hoorn. Hij had vogelnestjes voor Vincent gezocht en aan Van Gogh gegeven. Daar heeft hij die fraaie tekeningen van gemaakt.  Maar ook werd er verteld, dat alle spullen die van Vincent over waren gewoon in de fik waren gestoken. De tekst van Wilkie  Toen Vincent tenslotte Nuenen verliet, raapte koster Schafrath ( hij had toen een atelier in een gebouwtje van de R.K. Kerk in Nuenen) alle "rommel" bij elkaar en verbrandde het zootje, Er waren enkele stapels doeken bij en tekeningen  die hij gedurende zijn verblijf in Nuenen had gemaakt. Arme Vincent, Ik herinner me dat ik erg verdrietig was, toen ik hoorde dat hij weg was ( Piet van Hoorn dus) Daar waar eenieder die aan onderzoek doet, stopt omdat er geen resultaat valt te behalen, gaat Wilkie telkens verder. legt andere verbanden en weet bronnen te vinden, die toentertijd onbekend waren. 
Al even verbijsterend is de gang van zaken met de spullen die Van Gogh in Saint Remy achterliet. En kist met doeken liet hij daar achter.   Wilkie schrijft hier het volgende : De zoon van de dokter van monsieur van Gogh, dr Peyron  vond de kist en liet de doeken aan zijn vriend zien, een jongen die Henri Vanel heette.De jongens besloten ze als doelwit te gebruiken voor hun spel met pijl en boog. Ze zetten de schilderijen op de trappen van de inrichting en schoten er gaten in tot ze helemaal aan flarden waren.  Alleen pas heel veel later, toen die rare schilder Van Gogh zo beroemd werd, realiseerden ze zich wat ze hadden vernield, Wie weet?  Och de mensen doen soms de gekste dingen op dit plekje van de wereld. 

Deze twee passages tonen duidelijk aan dat niet alle kunst voor altijd is. Een discussie op de VU had ook als onderwerp of je kunst voor de eeuwigheid maakt. Niet dus. Dat tonen deze twee voorbeelden wel aan. Hieronder treft u nog enkele zwart wit afbeeldingen aan van het boekwerk van Kenneth Wilkie

                                                                                                                                                                                                                               Cover van het boek van Kenneth Wilkie, afgebeeld staat Sien, de vrouw waarmede hij in Den Haag een relatie had.

                                                                                                                                                                                                                                               Foto van hoofd van de afdeling Zuster Epiphany. De relatie met de kloosterzusters  die Vincent verzorgden , was niet optimaal. Hij als protestant voelde zich niet senang bij deze katholieke zusters, die liefdevol de psychiatrische patiënten verzorgden.  Hij wilde ze ook niet afbeelden, maar als u de volgende afbeelding ziet van de stratenmakers, zoals dit schilderij heet, kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat hij toch een paar zusters heeft afgebeeld net naast die dikke boom. De mevrouw op de voorgrond draagt een tas, kan ook zelfs nog een kloosterzuster zijn, maar die twee anderen zijn aan hun kloosterhabijt met rozenkrans duidelijk te herkennen.

                                                                                
                                                                             En zo gaat die eindeloze reeks wetenswaardigheden over het leven van Vincent van Gogh maar door. Eindeloos veel boeken zijn er geschreven over zijn ziektebeeld.  Dat heb ik nooit zo goed begrepen en het brengt je naar mijn mening niet verder om zijn werk beter te kunnen begrijpen, maar ja, zo heeft ieder zijn eigen opvattingen. Kunstboeken, lezingen, adviezen, taxaties, bemiddeling etc. Contact via deze blog                                                                                                                                                                                                       

Een dagje van Gogh Museum Amsterdam

Van Gogh Schilder
Column nr 490 dd. 11 januari 2017

Precies een week geleden konden we nog net genieten van de bijzonder goed opgezette expo: Nederlanders in  Parijs. Omdat een cadeaubon van € 10.-- mij was toebedeeld als fan en kenner van Van Gogh en het museum, gingen we naar de museumshop op de eerste etage en vroegen of we hier die tien euro konden besteden. Dat was niet het geval. Dat kon alleen via de online webshop. Omdat het oog was gevallen op wat pastelkrijt dachten we, nou dat bestellen we dan via de online webshop. Het artikel was online niet te vinden en tevens bleek nog dat de tien euro pas verzilverd kon worden na een besteding van 35 euro. Ja. dan is alle lol eraf en leg je de bon terzijde. Niet dat we niets wilden kopen. De eindeloze rij van boeken, films en video van Vincent maakt je nieuwsgierig, omdat je graag alles wilt weten. De dienstdoende mevrouw die mij uiteenzette dat het slechts een online bon was, gaf toch nog een interessante tip omdat we in gesprek raakten over van Gogh en zijn einde te Auvers sur Oise.  Als je daar meer van wilt weten dat moet je het boekwerkje van Kenneth Wilky het dossier van Gogh gaan lezen. Is dat hier te koop, vroegen we. Nee, het is al een oud boekwerkje en allang niet meer in de handel. Dat prikkelde en meteen thuis zoeken en warempel : het was als tweedehands boekje te koop, daar besteld, geld betaald en ontvangen. De bevindingen blijft u even te goed, omdat slechts enkele passages zijn bestudeerd. De vorige eigenaar had het terdege tot zich genomen met notaties en strepen onder bepaalde passages. Een  zoeker dus naar alles wat om Van Gogh handelt.
De museumshop op de derde etage, bood meer interessante zaken. We vonden een interessant boek van Belinda Thomson : Van Gogh schilder. Jammer dat er geen bibliografie instaat en alleen wordt verwezen naar aanbevolen literatuur. Thomson kreeg als vermaard schrijver en kunsthistoricus opdracht van het Van Gogh Museum om Van Gogh als schilder te positioneren. Dat heeft ze werkelijk voortreffelijk gedaan, met name om haar boeiende analyses van de door haar gekozen werken, die ze in vier perioden had ingedeeld. :
1, Nederland en België 1853-1885
2. Antwerpen en Parijs 1885-1888
3. Arles                         1888
4. Arles Saint Remy
Auvers- sur-Oise           1889-1890

Een aantal reproducties die er het meest uitsprongen, ziet U hieronder

Hier ziet u uit de bovengenoemde perioden werken van Vincent. De eerste afbeelding van de oude kerktoren in Nuenen.  De toren is gesloopt, maar het fundament is nog te zien vlakbij het kerkhof, waar Vincent's vader ligt begraven. Het kerkhof was op slot, toen wij daar waren, maar in Nuenen zoals al eerder werd vermeld, zijn nog veel sporen van Vincent van Gogh te zien en te beleven. 

De tweede afbeelding is uit Parijs en heeft hij geschilderd uit het raam van het appartement van Theo Eindeloos veel streepjes en het lijkt een beetje pointillistisch. Vincent liet zich duidelijk wel door andere schilders en stijlen beinvloeden en zeker in Parijs werd zijn techniek stukken beter. Het derde u getoonde werk is uit de periode Arles. Al die details van schoorstenen, kerken en een puffend treintje worden door Belinda  fraai beschreven. De laatste afbeelding is uit Auvers sur Oise en Van Gogh kon niet alleen goed bloemen schilderen, maar het weergeven van bomen beheerste hij evenzeer. Hij had al  eens in zijn brieven opgemerkt, dat veel schilders geen olijfbomen konden schilderen. Dat was geen opschepperij, nee, hij kon dat ook veel beter. Buitengewoon verrast  werd een passage aangetroffen op pagina 164, waarin feitelijk het onderwerp van mijn bachelor scriptie staat vermeld met de volgende tekst 

Dit is een van Van Gogh's duidelijke uitspraken over zijn bijna religieuze devotie voor de natuur. die hem troost gaf zoals hij in jonger jaren in het christendom had gevonden. In mijn scriptie blijft het accent liggen op zijn geloof en die devotie voor de natuur vloeide daaruit voort. Kodera immers, de Japanse kunsthistoricus meende ook dat zijn religieuze afbeeldingen uit de natuurgodsdienst was te verklaren. Mijn mening blijft, dat van Gogh zonder zijn christelijke geloof geen Pieta had kunnen schilderen zoals die nu in het Museum in Amsterdam hangt. De troost van de religieuze afbeeldingen  waren van hem in die moeilijke periode bijzonder belangrijk en het schilder van Scheffer Christus consolator, betekende eveneens verschrikkelijk veel. Zo zie je maar weer, dat vele kenners ook veel  verschillende opvattingen hebben en dat zal ongetwijfeld de reden zijn waarom er zoveel over hem wordt geschreven . Het boek van Thompson is in de museumshop te koop. Kunstboeken, lezingen, adviezen, taxaties, rondleidingen etc. Contact via deze mail