Dagboeken Vincent van Gogh en Gerard Bilders

Verschillen in dagboekstijl bij tijdgenoten

Column nr 350 dd 5 februari 2015

Vincent van Gogh ( 1853-1890) en Gerard Bilders ( 1838-1865) zijn beide negentiende-eeuwse kunstschilders en dagboekschrijvers. Daar waar Vincent zich richt naar zijn broer, zijn zus, zijn  moeder is het bij Gerard  Bilders alleen zijn mecenas de heer Johannes Kneppelhout ( 1814-1885)
Natuurlijk als je echt veel wilt weten van die kunstschilders, is een dagboek een aangewezen medium om deze bijzondere mensen beter te leren kennen. Toevalligerwijs zijn deze beide schilders niet oud geworden, beschikten niet over een top-conditie, maar waren wel bezeten van hun vak( manschap ) Ook beide konden niet in hun eigen levensonderhoud voorzien. In dat kader valt het bij Van Gogh op dat hij nagenoeg in elke brief aan zijn broer Theo bedankt voor geld dat hem is toegestuurd. Soms ook uitvoerige berekeningen voor het geval iemand bij hem in komt wonen om samen aan projecten te werken. Overigens is Vincent altijd voor zichzelf aan het inschatten wat zijn noeste arbeid nu per saldo zijn broer Theo gaat opleveren, maar in de praktijk komt er vaak geen bal van terecht. Vincent laat zich er vooral op voorstaan, dat zijn broer Theo als handelaar de handel in impressionisten heeft georganiseerd en daar ook eigenlijk het monopolie beheerste, maar dat wordt mijnerzijds sterk in twijfel getrokken. Bij de kunsthandel Goupil in Den Haag heeft hij de Franse impressionisten geïntroduceerd, maar dat werkveld werd zo breed, dat je dat in je eentje niet  kan behappen. Maar altijd met een schuin oog naar andere handelaren, worden toch zoveel mogelijk zaken afgeschermd ten faveure van handelaar Theo. Wiens brood men eet, diens woord men spreekt.
Als je nu naar de kunstschilders kijkt van deze tijd een Lucebert of  een Rob Scholte. Deze mannen waren in staat zichzelf te bedruipen. Ook Jozef Israëls kon van zijn toko leven en in joodse kringen mag je jezelf pas kunstschilder noemen als je ervan kunt leven. Dat een gezond liefdesleven jouw succes in de kunsten vergroot is wel duidelijk. Rob Scholte is na zijn nieuwe liefde uiterst productief geworden en Lucebert had een gelukkig gezinsleven. Vincent van Gogh had dat niet. Hij zocht de liefde van een vrouw, vond die niet en in brief 616 F, nummering boek De kunst van het woord ,geschreven door drie Van Gogh kenners Leo Jansen, Hans Luijten en Nienke Bakker, schetst van Gogh in een conceptbrief aan Gauguin, die hij graag in Arles wil hebben, de positie van een kunstschilder: : 'En dat ik denk dat als ik een andere schilder vind die zin heeft om het Zuiden te verkennen en die, net als ik, zo opgaat in zijn werk dat hij erin kan berusten om te leven als een monnik die eens in de veertien dagen naar het bordeel gaat- die voor de rest vast zit aan zijn werk en weinig geneigd is om zijn tijd te verspillen- dat zoiets een goede zaak zou zijn. Helemaal in mijn eentje lijd ik een beetje onder dit isolement." 
Gauguin is naar het Zuiden gekomen, al was het niet voor een lange periode. De passage is buitengewoon wonderlijk. Qua inhoud vreemd. Vincent van Gogh wil schetsen dat je van veel dingen moet afzien en gebruikt daar het beeld van een monnik voor. Maar dat gaat wel erg mank, maar dat zal zijn protestantse achtergrond zijn. Een monnik moet zich bovenal onthouden wat betreft seksualiteit en Vincent gaat een keer in de 14 dagen naar de hoeren, althans dat pleziertje gunt hij zichzelf bovenal en dat is zijn goed  recht. Niemand kan hem dat verbieden. In dit verband hebben de Amerikaanse schrijvers gelijk en zochten een verklaring voor de geslachtsziekte die hij een paar keer heeft opgelopen. Van vrouwen houden is gezond en boeiend, bordeelbezoek brengt de nodige risico's met zich mee, zo blijkt. Aan zijn zus schrijft hij een keer dat bepaalde kruiden tegen melancholie helpen.Ja, als je altijd alleen aan de gang bent, is niet altijd gezondheidsbevorderend.
Dan de dagboeken van Gerard Bilders: passage uit een brief van juli 1863 aan de heer Kneppelhout.
Langzamerhand zijn al mijne vrienden en kennissen op de achtergrond getreden en is het een vreemd verschijnsel  als ik op eene of andere wijze door zigtbare teekenen aan hun bestaan herinnerd word. En nieuwe vrienden!! Men moet vele jaren  lang in eene stad wonen eer men er geheel te huis is  en menschen gevonden heeft in wie men belang stelt  en die belang in u stellen. De vriendschap van jongelui  heeft zich nog niet van hare schoone,, dikwijls  zoo romantisch geschetste zijde, aan mij vertoond. Ik heb opgemerkt dat vriendschap veelal niets is dan eene soort Beijersch-bier-verbond en slechts zoolang duurt als men in alles  van de partij kan wezen. Wordt dit om eene of andere reden onmogelijk, dan vindt men zich weldra op zijne kamer alleen."  ( Citaat uit Gekleurd Grijs door Wiepke Loos)  Van beide schilders wordt een tekening bijgevoegd. Beide grote talenten, maar U kent Vincent van Gogh allemaal en Gerard Bilders ? Misschien wel eens van gehoord. Als beeldende kunstenaars groot in hun vakgebied, die veel ervoor opzij moesten zetten en dat probeert deze column een beetje te verduidelijken. Geniet, zing, wees creatief, schilder, wandel, mak van elke dag een feest en wees een prettig medemens. Kunstboeken, lezingen, rondleidingen, adviezen en taxaties, meldt u maar j.j.jong@quicknet.nl of 0226421639/ 06 10091206 bellen mag ook dus
drs jjj, artes admirans

Gerard Bilders, Een glooiend boslandschap met wandelaars en een zaagbok, 1861, potlood, 470 x 350 mm, Particulier collectie

Vincent van Gogh, Schets van zijn slaapkamer, geschetst in brief 706 A, uit zijn periode in Arles  oktober 1888

Vincent van Gogh en zijn dagboeken ( 1853-1890)

De Nederlandse schilder uit Zundert blijft boeien

Column nr 349 dd 29 januari 2015

Vincent van Gogh, pose van een spitter september 1881 uit dagboek  Etten september 1881 uit brief aan zijn broer Theo ( 172,n)

Niet alleen zijn talloze schilderijen, maar evenzeer zijn tekeningen en dagboeken hebben Vincent van Gogh wereldberoemd gemaakt. Zelf ook niet ingeschat dat een bachelorscriptie over hem ertoe heeft geleid dat deze kunstschilder niet meer los komt uit je denken en doen. Niet alleen door de musea veelvuldig te bezoeken en kennis te verdiepen, maar ook leidde het tot geven van lezingen en schrijven van publicaties over hem/ Voor de scriptie was heel wat literatuur doorgeworsteld en ontstond er een fraai essay dat een bepaald aspect van zijn werken benaderde. Het boek van de amerikanen Steven Naifeh en Gregory White Smith verschafte andere inzichten door het onderzoek dat zij deden naar zijn bordeelbezoek en zijn dood. Dat bordeelbezoek, zo beweerden zij, had te maken het het zoeken naar vrouwenfiguren die voor hem konden poseren. Dat zou kunnen, maar het staat schril op zijn vroegere leven als evangelist in de Borinage en de talloze religieuze werken die hij van 1888 schilderde. In het vandaag aangeschafte 32e boek uit mijn Van Gogh verzameling onder de titel De kunst van het woord, zijn mooiste brieven, geschreven door de grote Van Gogh kenners Leo Jansen, Hans Luiten en Nienke Bakker, is wellicht uit zijn Haagse periode in die brieven iets te ontdekken. Maar daar gaat het natuurlijk helemaal niet om. Evenmin gaat om zijn wel/niet psychische afwijkingen als je zijn werken beoordeelt. Dat was ook een door mij gestelde voorwaarde voor de Van Gogh scriptie om niet te verzanden in allerlei psychologische beschouwingen over zijn karakter en zijn levenswijze. Ad rem antwoordde mijn scriptiebegeleider dat hij dat ook helemaal niet verlangde van mij. Uit het bovengenoemde boek  De kunst van het woord,  komt deze afbeelding en de tekst van zijn brief wordt hierbij gevoegd

Natuurlijk moet ik de menschen die poseren betalen. Wel niet veel maar omdat het dagelijksch terug komt is dit eene uitgave meer tot zoolang ik er niet in slaag teekeningen te verkopen. Maar daar slechts zelden een figuur mij totaal mislukt zoo zullen de kosten van model er naar 't mij voor komt reeds betrekkelijk spoedig gansch en al kunnen uitgehaald worden. Want voor iemand die een figuur heeft leeren aanklampen en vasthouden tot 't op zijn op zijn pooten op 't papier staat is in den tegenwoordige tijd nog wel wat te verdienen ook Ik hoef U wel niet te zeggen dat ik U deze schetstjes alleen zend om U een gedacht te geven van de pose. Ik heb ze vandaag gekrabbeld in korten tijd en merk dat er heel wat op de proportie aan te merken valt, zeker meer dan op de eigenlijke teekeningen  althans Ik heb een goeden brief van Rappard  die druk aan het werk schijnt te zijn, hij stuurde mij zeer aardige schetsen van landschappen. Ik zou wel willen dat hij nog eens voor eenige dagen naar hier kwam.

Schetsen 172  C-D 

Deze twee andere schetsjes zijn poses van spitters.ik hoop en daar van nog vescheiden te maken

De schetsjes waren bedoeld voor zijn broer Theo, die hem voorzag van alles wat hij nodig had.

Tijdens onze studietijd zijn we in de kroften van het Van Gogh museum geweest, waar veel werk zoals tekeningen en verzamelde tijdschriften lagen opgeslagen in dozen. De dienstdoende curator had keurig witte handschoenen aan en de ruimte was als een vesting beveiligd.

Het oude Nederlands zoals in de brieven vermeld, is zo gelaten. 

In het moderne onderwijs op basisscholen en VWO is er nagenoeg geen ruimte meer voorzien voor geschiedenisonderwijs. Jammer, omdat mensen nu vaak reageren in de trant van : wat moet je met die oude troep en het besef dat je van de geschiedenis iets kan leren, vervaagt meer en meer. De film Michiel de Ruyter,( maandag gezien in Lelystad)  hoe beperkt ook in de mogelijkheden, laat veel zien van de Gouden Eeuw en ons kleine landje als opkomende natie. Zelfs zo dat onze vloot ervoor zorgde dat de Nederlandse staat daar zijn oorsprong vindt

Geniet, leef, verdiep je in onze geschiedenis, in de geschiedenis van de kunsten, het schept nieuwe perspectieven en levenswijsheid. Kunstboeken, lezingen, essays, rondleidingen

reageren via deze blog

Saskia van Bilderbeek, beeldhouwster

Beeldhouwster die zich goed heeft ontwikkeld in eigen stijl

Column nr 348 dd 22 januari 2015

Saskia van Bilderbeek, Bloem, beukenhout van beuk uit eigen tuin

Saskia van Bilderbeek, mijn gezin,  nest vogels, natuursteen

Tot en met zondag 29 maart a.s. is haar werk te bewonderen in de expositieruimte van de Martinuskerk te  't Veld, zaterdagavond na de viering en zondags van 11.00 tot 13.00 uur. Voor deze kerk doe ik al heel veel jaren de pr als het om exposities gaat. De organisatie nodigt mij dan uit om met de kunstenaars kennis te maken en een artikel over hem/haar te schrijven. In dit geval was het zelfs zo dat Saskia net met haar creaties arriveerde en alles nog naar binnen gebracht moest worden. Je bent dan getuige van het opstellen in een verantwoorde compositie. Al snel haal je de beste werken er tussen uit en denk je mee met de meest harmonische composities: "welk werk naast welk werk", afwisseling in hoogte verschil en afmetingen op elkaar afstemmen. Op een gegeven moment is er een compositie en kan je met de organisatie en de kunstenaar adviezen geven om alles meer verantwoord op elkaar af te stemmen. Iemand die op bewonderenswaardige wijze exposities kon arrangeren was de  directeur van het Rijksmuseum prof. drs Ronald de Leeuw, die had daar echt een fijne neus voor, gebaseerd op de grote kennis die hij zich door de jaren heen had verworven. De beeldhouwster ( 't Veld 1972) heeft zich bekwaamd in deze beeldhouw-discipline  middels cursussen bij Crejat in Alkmaar en is nu  in het tweede jaar van haar academische opleiding.  In 2011 maakte zij de creatie Bliep, een werk van 80 cm hoog , van gips. Het is boeiend door de mooie fraaie, vrouwelijke vormen, je kunt er een figuur in ontdekken, maar de fraaie gecreëerde doorgangen maken het moeilijk om het werk met een titel te definiëren. Even interessant is het hierboven afgebeelde werk  mijn gezin . Welke vogeltje heeft zij nu uitgebeeld? Lijsters, merels, spreeuwen, mussen, meesjes, roodborstjes? Je mag het zelf invullen. De vogeltjes zijn fraai gepolijst en het nest waarin ze liggen heeft ze ruw gemaakt. De creatie verwijst naar haar man en haar drie kinderen en geeft blijkt van de grote liefde voor haar werk en haar gezin. De houten bloem, helemaal boven, zou wel een zonnebloem kunnen zijn, die zich naar de zon heeft gericht. Kortom het zijn hier beschrijvingen van werken welke naar mijn mening, visie en smaak hier het vermelden waard zijn, maar als u de expositie bezoekt, valt u wellicht op een heel ander werk. Verder geeft ze workshops aan huis aan de Dorpsstraat te Winkel ( 0224540145)  saskia@bilderbeeld.nl

Geniet van haar werk, ga eens kijken, u zult er geen spijt van hebben. Wees creatief, lees, zing, doe gezellig spelletje en bovenal wees een prettig mens voor de mensen met wie je alle dagen hebt te maken. Kunstboeken, een oude encyclopedie ( 1914-1922) lezingen, essays, rondleidingen , reageren via deze blog

drs jjj artes admirans

Lucebert 1924-1994 L. J. Swaanswijk

Boeiende expositie in Museum Kranenburgh te Bergen NH
Column nr 347

Tijdens mijn middelbare schooltijd dateert een dichtbundeltje Apocrief  dat begint met ik, mij, ik, ik, mijn etc. De kunstenaar, kunstschilder, tekenaar Lucebert was ook dichter. Mijn tweede kennismaking met deze kunstenaar was in Bergen NH destijds bij de Rotterdamsche Bank NV aan de  Ruinelaan te Bergen NH, waar ik in de jaren 1963-1964 werkte als bankemployee en L. J. Swaanswijk ( Lucebert als pseudoniem) daar bankierde. Overigens ook Adriaan Roland Holst, die altijd een fraaie wandelstok bij zich had. Maar dat allemaal terzijde. Onder de titel Chaos en schoonheid is in dit museum een expositie te zien tot 12 april dit jaar over het werk en leven van Lucebert.  Complimenten voor het museum dat op voortreffelijke wijze zijn atelier heeft laten nabouwen op verantwoorde wijze. In dit kader is het interessant dat hij in deze voormalige villa zelf ook nog een tijd heeft gewerkt net als Ans Wortel. Lucebert is dus weer even thuisgekomen. Hij heeft daar gewerkt, gewoond met zijn vrouw en kinderen en de expositie laat boeiende zaken zien. Duidelijk wordt gemaakt dat Lucebert een man was die gedisciplineerd alle dagen in zijn atelier aan het werken was, : tekenen,, schilderen, boetseren en wellicht tijdens dat werken werden ideeën geschapen voor zijn gedichten. Zijn oeuvre valt te vergelijken met kunstschilders als Manet en Monet of Courbet, die een heel leven met de kunst bezig waren en oeuvres schiepen die in de duizenden ( 3 of 4) liepen. Dat haalt Lucebert zeker. Aan een wand hingen in Bergen een 130 tal tekeningen die beheerd worden door het Nederlands Cultuurbezit, maar in Europa met name en Spanje en Duitsland is veel werk van hem te vinden. Buitengewoon spijtig dat Alkmaar de kunst van de erven Swaanswijk niet binnen hun stadsmuren kon halen, terwijl het oude Stedelijk daarvoor uiterst geschikt was geweest. Maar het stadsbestuur van Alkmaar laat nog al eens het vogeltje over het touwtje wippen door vruchteloos politiek krakeel, waardoor de stad veel kansen misloopt. Drie opmerkelijke zaken vielen me op tijdens het bezoek aan het museum : het knap nagebouwde atelier dat hij had in het huis van Boendermaker, de voormalige mecenas van de Bergense School. De houten vloerdelen met al die resten verf erop suggereerden alsof hij zo uit zijn atelier was weggelopen. Verder een werk dat bestond uit negen luiken van twee meter, totaal dus achttien met lang onder de titel landschap met dieren, olieverf op paneel, 1980. Het was een opdracht van de Bijenkorf uit Eindhoven en nu hangt het in het Rode Kruis Ziekenhuis te Beverwijk. Op afstand werden dieren als  eend, kip. kuiken en een vis ontdekt in wat spastische vormen. Je hoeft bij Lucebert geen realistische kunst te zoeken. Het is geheel in de stijl van Cobra, zoals Karel Appel, Willem de Kooning en Asger Jorn schilderden. Het lijken wat vervormde beelden, maar na goed kijken zie je toch oervormen binnen het absurdistische afbeelden.. De kleuren zijn primair en buitengewoon levendig. Als je de expositieruimte binnenkomt, word je meteen geconfronteerd met een drieluik   Vrede eten met muziek . Centraal op het drieluik zie je een gitarist, een saxofonist en een drummer  een aan beide zijluiken tafels met etende mensen, studenten etc. Het werk dateert uit 1985, acryl op multiplex en het hangt in het Werkmancollege te Groningen. Verder was een schilderij te zien onder de titel 'De gevangene" uit 1964, dat in het bezit is van Mathijs Erdman, een kunstkenner /kunstconsulent. Een olieverf op doek, met boeiend coloriet. Tenslotte vindt U hieronder afbeeldingen van twee ateliers. Dat van Jozef Israëls uit 1902 en dat van Lucebert uit 1974. Raad de verschillen, U mag mij die bekend maken als antwoord op deze blog
Geniet, wees alert, want Charly Hebdo in Parijs bewijst dat er maffe idioten rondlopen die nog middeleeuwse denkbeelden propageren en de vrijheid van meningsuiting aan hun laars lappen.
Musiceer, wandel, wees creatief, mens sana in co

pore sano ( gezonde geest in een gezond lichaam)
Kunstboeken, lezingen, essays, rondleidingen adviezen etc .reageer via deze blog
drs jjj artes admirans.

Lucebert in zijn atelier : foto is van boven genomen, middenin ziet u Lucebert zitten: mei 1974, foto Pieter Boersma

Vijf eeuwen schilderkunst in West-Friesland

Hier een afbeelding van de cover van het boek dat in 2015 op de markt komt. Afbeeldingen op de cover van boven naar onder 

1, Willem Bakkum

           2. Jan Albertszoon Rotius

     3, Nicolaas Verkolje   

4. Harry Kuyten     

5. Siem Wardenaar

Hoe een proces van onderzoek tot stand kwam. De voorgeschiedenis van een intensieve studie.

Column nr 346

De uitgever van het magazine Historisch West-Friesland,  kwam met de suggestie om onderzoek te doen naar de schilderkunst in West-Friesland. Diverse kunstschilders waren in het magazine de revue gepasseerd in het magazine, dat al niet meer bestaat, maar in brede kring voornamelijk in museale kringen, werd een totaalstudie node gemist. Gemakkelijker gezegd, dan gedaan. Welke criteria moet je aanleggen, waar begin je en waar eindig je en wie voldoet aan de normen? Allemaal moeilijke vragen en in dit boek is geprobeerd daar een antwoord op te formuleren. De keuze van de schilders is persoonlijk, maar wel getoetst aan de kennis van een conservator van een museum. Voorzover de kennis strekt, geeft het boek een systematisch overzicht van het culturele leven in dit gebied voorzover het de schilderkunst betreft. Enige criteria  werden daarbij gehanteerd. Qua gebiedsbepaling spreken we over de regio West-Friesland, het gebied binnen de 126 km lange Westfriese Omringdijk, begrensd door de steden Alkmaar, Schagen, Medemblik, Enkhuizen, Hoorn. Wat betreft de schilders zelf. Zij zijn in deze regio geboren of anderzijds hebben zij er lang gewerkt. Het boek is chronologisch binnen de heersende stromingen opgebouwd en eindigt met de schilders die in deze tijd van zich laten spreken en een plaats verdienen tussen de 100 schilders die zijn geselecteerd. Binnen dit kader is er ook plaats ingeruimd voor de outsiderkunst- de naieven- die met name in het Westfries Museum te Hoorn een bijzonder onderdeel van de totale collectie zijn geworden. Intensieve samenwerking met gezocht met de musea in het gebied, die hun volle medewerking aan het project hebben gegeven. In deze slechte economische tijd is het moeilijk om met een dergelijk specifiek cultureel boek op de markt te komen. Omdat het zo regionaal geboden is, gaven alle grote culturele fondsen nul op het rekest. Dat er toch een uitgever bereid is om het uit te geven, betekent gewoon een buitenkans. Maar ook deze uitgever wil wel enig risico lopen, maar niet zo dat zijn uitgeverij met zware lasten komt te zitten en verlies gaat lijden. Hij hoeft er ook niet alles aan te verdienen, maar wil minimaal quitte spelen. Er zijn al een aantal exemplaren bij voorverkoop verkocht, maar U kunt ons helpen dat aantal te vergroten en de uitgave mogelijk te maken. Ik roep u dan ook op, hieronder uw reservering te plaatsen. Het boek zal medio 2015 op de markt komen in A4 formaat en de verkoopprijs zal € 19.95 bedragen. Aantal pagina's 200, gedrukt in full color en elke schilder treft U een korte biografie aan en een afbeelding van een belangrijk werk. De stromingen in de schilderkunst worden gerelateerd aan de schilders in de desbetreffende perioden. Van museale zijde werd gesteld dat het boek in een grote behoefte voorziet en als naslagwerk voor de diverse musea gebruikt kan worden. Het boek sluit met een bibliografie, een index en een beeldverantwoording.

U kunt samen met ons de uitgave mogelijk maken door U nu in te schrijven op  j.j.jong@quicknet.nl

Naam                                                                                                                                                      

Adres                                                                                                                                                         Woonplaats                                                                                                                                                

Telefoon-@mail                                                                                                                                       

wenst  ... exemplaren Vijf eeuwen schilderkunst in West-Friesland a € 19.95  bij voorinschrijving

                                     

Wij wensen u allen prettige feestdagen en een voorspoedig en gezond 2015

Drs j.j .jong, artes admirans

Marius Bauer 1864- 1932

Een onbekende schilder van de Haagse School: Marius Bauer

Column nr 345 dd 9 december 2014
Ongetwijfeld zult u van deze schilder nooit gehoord hebben, maar wel eens ergens zijn naam hebben gelezen en dat was het dan. Niet zo verwonderlijk omdat de kunstschilder veel in het buitenland was en met name in het Midden Oosten in Constantinopel het huidige Istanboel en ook in Syrië en daar zijn indrukken vastlegde. Aan het eind van zijn leven dacht hij zich te moeten bemoeien met de inrichting van het Museumplein en de aanbouw van het Rijksmuseum met de Drucker vleugel en uit de correspondentie valt veel te concluderen. Het is een passage uit het boekwerk uit 1944 geschreven door R.W.P. de Vries jr onder de titel M. A. J.  Bauer.
De tekst van de brief van Dr. F. Smidt Degener, directeur van het Rijksmuseum , december 1924
Meester en Vriend
Er werd U zoo terloops een compliment gemaakt, dat wel even onderstreept mag worden. Van stedebouwkunde hebt ge, zooals Holland nu verneemt, geen vaag begrip. Jaar in jaar uit verheerlijkten uw aquarellen, schilderijen en etsen de stedeschoonheid van verre landen.  Ge hebt de perspectieven van de Taj Mahal en de koepels van het Kremlin , de Alcantarez van Toledo, de monumenten van Egypte, Benares met de Ganges incluis, gij hebt Toledo, Moskou en Cairo geopenbaard. Ge hebt voor tal van moskeeën   voorpleinen uitgespreid, waar het Museumplein niets bij is.  Na jarenlange omzwervingen neemt ge het nu voor stede-schoonheid op. Toen ge 60 werd zijt gij naar het buitenland gevlucht en heeft uw bescheidenheid zich aan alle hulde onttrokken. De hulde hebt ge nu. Gij zijt niet stedebouwkundig. Steek dit compliment in uw zak en wees er van harte mee gelukgewenscht.
In alle vriendschap

w.g. F, Schmidt Degener.
Een wonderlijke brief.  De directeur van het Rijksmuseum schrijft tussen de regels door dat Bauer eigenlijk te weinig is geëerd als beeldend kunstenaar, maar wijst hem daarna op zeer correcte manier terecht dat hij zich niet met stedenbouwkundige zaken moet bemoeien.
In Kroller Muller hangt een werk van hem onder de naam
De wedren  en daar zijn een aantal koetsen op te zien, die blijkbaar een wedstrijd gaan houden op snelheid of uitdossing of wat dies meer zij.  Verder is een bekend werk  De kathedraal van Avila, maar dan zitten we alweer in Spanje. 
Juffrouw Marius, de bijbel van de Haagse School, schreef over het kleurgebruik van Marius dat het verwantschap had met het kleurenpalet van Delacroix waardoor de droom schoner werd dan de werkelijkheid. Het is inderdaad best wel mogelijk dat je als buitenstaander overmand wordt door de indrukken van dergelijke grootse Oosterse bouwwerken. Het kleurgebruik zal daardoor best worden beïnvloed.
Hieronder een indruk van een moskee te Delhi ( India). Het is geen scherpe reproductie, maar wat wil je ook, het is op papier in de oorlog in 1944 gedrukt. Papierkwaliteit was in die periode niet optimaal, maar het gaat om de indruk dat Marius als rondtrekkend reiziger de mensen uit die tijd veel liet zien van zijn bevindingen. Hij had echt geen camera bij zich, maar zette zijn indrukken schetsend op papier om het later als ets of schilderij uit te werken. U kunt nog net een man met een paard onderscheiden op de voorgrond. 
Geniet, leef, wees creatief, schrijf gedichten op proza, ga zingen in een koor of doe gezelschapsspellen , als kaarten, biljarten, bridgen, klaverjassen, maar ben een prettig en sociaal mens voor allen met wie je het leven dagelijks deelt.
Kunstboeken, lezingen, essays, historische magazines, adviezen, taxaties, j.j.jong@quicknet.nl
drs jjj  artes admirans

Marius Bauer,  de ingang van de Vrijdag Moskee te  Delhi, ets, 1899

George Hendrik Breitner 1857-1923 IV

Niet te evenaren stadsgezichten

Column nr 344

De Van Gogh hype duurt nu al langer dan een halve eeuw. Of het nu om het Kroller Muller gaat of om het Van Gogh museum, iedere keer weer worden aspecten van zijn werk belicht en dat gebeurt op professionele wijze. Maar wat zou van Gogh denken als hij vandaag door die musea heen zou lopen. Vermoedelijk zal hij er niets van begrijpen van al die theorieën van stromingen en analyses. Bij zichzelf te rade gaand en met de kennis die hij van de geschiedenis der kunsten had verworven, zou hij hebben vastgesteld, wat er nog aan zijn gehele oeuvre ontbrak. Stadsgezichten ? Ja, daar heeft hij er niet veel van geschilderd.  Portretten, nee, die zijn er in overvloed. Stillevens bijvoorbeeld van bloemen. Hij zal vaststellen dat hij wel erg veel zonnebloemschilderijen heeft gemaakt en dat van andere bloemen als rozen of gladiolen er niet een tussen zit. Wel irissen. Verder ziet hij dat hij een enkele kerk heeft geschilderd, maar geen enkel kerkinterieur. Zo kan je natuurlijk eindeloos doorgaan en vaststellen dat elke schilder beperkt blijft in zijn oeuvre, omdat je nu eenmaal niet je gehele leven aan het schilderen bent en het bij Vincent van Gogh in feitelijk moest gebeuren in zijn Arles periode van 1888-1890. Hoe groot de invloed van Vincent van Gogh op Breitner is geweest, is even niet vast te stellen en er zal zeker een kunsthistoricus zijn, die dat wel eens heeft uitgeplozen, maar hier is er niets over te zeggen. Vast staat wel. dat zij van elkaars werk op de hoogte waren. Hier in deze column willen we even kijken naar een fraai stadsgezicht wat Breitner maakte van de Lauriergracht. in de Jordaan. Deze Lauriergracht werd wereldberoemd door de eerste zin van het bekende boek Multatuli : De Max Havelaar Ik ben makelaar in koffie en woon aan de Lauriergracht nr 37. De grachtengordel was welvarend en de grote bedrijven

Gerge Hendrik Breitner, Lauriergracht, 1895, 76x116 cm olieverf op doek, Stedelijk Musuem Amsterdam

vestigden zich daar zoals men zich nu in Amsterdam ZO vestigt, The place to be in the twentieth and one century
Ongetwijfeld heeft Breitner dit werk gemaakt omdat hij begin mei 1895 aan deze gracht was komen wonen op nr 8.   Bijzonder aan dit schilderij is de boeiende stoffage. De geschilderde panden roepen de sfeer in de Jordaan op, maar bomen, een paard met een kar erachter, een mevrouw met een rode blouse en spelende kinderen in de sneeuw, maken het echt op zijn Amsterdams. Hieronder ziet u een afbeelding van het werk, dat ook in het Stadsarchief aan de Vijzelstraat is te zien.
Geniet van de kunsten, fraaie muziek, boeiende architectuur, de tuinen in herfsttooi en typische decembersfeer in steden en dorpen. Kunstboeken lezingen, adviezen, rondleidingen, essays, etc j.j.jong@quicknet.nl 
drs jjj artes admirans